Karne prawo migracyjne w Polsce – Interpol, Europol i konsekwencje nielegalnego pobytu cudzoziemca na terytorium RP

Nawigacja po wpisie

Ostatnia aktualizacja: 05.02.2026Karne prawo migracyjne w Polsce – Interpol, Europol i konsekwencje nielegalnego pobytu cudzoziemca na terytorium RP

Prawo migracyjne i karne coraz częściej się przenikają, a sytuacja prawna cudzoziemców w Polsce bywa uzależniona od wielu czynników formalnych i proceduralnych. Zarówno pobyt czasowy, jak i pobyt rezydenta długoterminowego UE wymagają ścisłego przestrzegania przepisów imigracyjnych, których naruszenie może prowadzić do poważnych konsekwencji prawnych.

W zależności od rodzaju sprawy postępowania w sprawach cudzoziemców prowadzone są przez właściwe organy administracji, w tym organy Straży Granicznej lub Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, a wydawane w ich toku decyzje administracyjne podlegają kontroli sądów administracyjnych, w szczególności wojewódzkiego sądu administracyjnego.

Poniższy artykuł omawia najważniejsze zagadnienia związane z zatrzymaniem cudzoziemca, procedurami deportacyjnymi i ekstradycyjnymi oraz odpowiedzialnością karną, wskazując, kiedy działania organów mogą skutkować cofnięciem zezwolenia, nałożeniem zakazu wjazdu lub koniecznością opuszczenia terytorium Polski po upływie okresu legalnego pobytu.


Ważne organizacje międzynarodowe działające na terytorium RP

Interpol – międzynarodowa organizacja policji wspierająca organy ścigania

Interpol, czyli Międzynarodowa Organizacja Policji Kryminalnej, pełni kluczową rolę w koordynowaniu współpracy policyjnej pomiędzy niemal wszystkimi państwami świata – obecnie zrzesza 196 krajów członkowskich. Jego głównym celem jest wspieranie organów ścigania w zwalczaniu przestępczości o charakterze międzynarodowym, w tym m.in.

  • terroryzmu,
  • handlu ludźmi,
  • handlu narkotykami i bronią,
  • cyberprzestępczości,
  • przestępstw finansowych
  • oraz w poszukiwaniu osób ukrywających się poza granicami państw.

Interpol – międzynarodowa organizacja policji wspierająca zwalczanie przestępczości transgranicznej

Interpol nie posiada własnych uprawnień do zatrzymywania czy aresztowania osób. Działania operacyjne podejmowane są wyłącznie przez krajowe organy ścigania, często przy współpracy z organem Straży Granicznej, natomiast zadaniem Interpolu jest stworzenie bezpiecznej i sprawnej platformy umożliwiającej szybką wymianę informacji oraz udzielanie wsparcia operacyjnego.

Główne obszary działalności Interpolu

Do podstawowych zadań organizacji należą:

  • Wymiana informacji kryminalnych – Interpol umożliwia przekazywanie danych dotyczących przestępstw i przestępców, w tym odcisków palców, zdjęć, informacji o skradzionych dokumentach tożsamości lub informacjach o osobach posługujących się fałszywymi dokumentami, pojazdach czy dziełach sztuki.
  • Poszukiwanie osób – organizacja publikuje tzw. noty (m.in. czerwone, niebieskie i żółte), które służą odpowiednio do lokalizowania osób poszukiwanych, zbierania dodatkowych informacji lub identyfikacji osób zaginionych bądź niezidentyfikowanych zwłok.
  • Zwalczanie określonych kategorii przestępczości – Interpol prowadzi działania analityczne i koordynacyjne w obszarach takich jak terroryzm, przestępczość zorganizowana, handel ludźmi, przestępstwa gospodarcze oraz cyberprzestępczość.
  • Wsparcie operacyjne i eksperckie – organizacja dostarcza analiz kryminalnych, ekspertyz specjalistycznych oraz, w razie potrzeby, wspiera państwa członkowskie poprzez zespoły szybkiego reagowania.
  • Koordynacja współpracy międzynarodowej – Interpol ułatwia współdziałanie pomiędzy policjami różnych krajów, w tym w sprawach związanych z ekstradycją, zawsze z poszanowaniem prawa krajowego i umów międzynarodowych oraz ochrony bezpieczeństwa.

Funkcjonowanie Interpolu w Polsce

W Polsce współpraca z Interpolem realizowana jest za pośrednictwem Krajowego Biura Interpolu, działającego w strukturach Biura Międzynarodowej Współpracy Policyjnej Komendy Głównej Policji. To właśnie ta jednostka odpowiada za przekazywanie zapytań do innych państw oraz odbieranie informacji z zagranicy.

W sytuacji, gdy dana osoba jest poszukiwana przez polskie organy ścigania i istnieje podejrzenie, że przebywa poza granicami kraju, Krajowe Biuro Interpolu może wystąpić o publikację czerwonej noty. Stanowi ona międzynarodowe powiadomienie skierowane do służb policyjnych innych państw, mające na celu ustalenie miejsca pobytu cudzoziemca oraz jej ewentualne zatrzymanie – zawsze zgodnie z przepisami prawa obowiązującymi w danym kraju.

Noty i dyfuzje Interpolu:

Noty i dyfuzje Interpolu to narzędzia współpracy wykorzystywane przez Państwa członkowskie Interpolu.

  • Nota – wniosek o współpracę międzynarodową lub ostrzeżenie międzynarodowe, publikowane przez Interpol na wniosek KBI (Krajowego Biura Interpolu) lub podmiotu międzynarodowego albo z inicjatywy Sekretariatu Generalnego Interpolu – przesłany do wszystkich państw członkowskich Interpolu oraz rejestrowany w odpowiedniej bazie Interpolu.
  • Dyfuzja – wniosek o współpracę międzynarodową lub ostrzeżenie międzynarodowe, wysłane przez KBI do KBI innego lub innych państw, jednocześnie rejestrowane w bazie Interpolu.

Noty i dyfuzje Interpolu jako narzędzia międzynarodowej współpracy organów ścigania

Noty i dyfuzje posiadają oznaczenia w postaci kolorów – zależne od celu, w jakim zostały wydane

Rodzaje not i dyfuzji Interpolu:

  • Czerwona – prośba skierowana do organów ścigania na całym świecie o ustalenie i tymczasowe zatrzymanie osoby w oczekiwaniu na ekstradycję, przekazanie lub inne podobne działania prawne. Nota Czerwona nie jest międzynarodowym nakazem aresztowania lecz może prowadzić do wszczęcia sprawy zobowiązania do powrotu lub postępowania karnego.

Osoby, których dotyczy nota, są poszukiwane przez państwo członkowskie składające wniosek lub przez międzynarodowy trybunał. Państwa członkowskie stosują własne przepisy przy podejmowaniu decyzji, czy daną osobę zatrzymać.

Większość Not Czerwonych jest dostępna wyłącznie do użytku organów ścigania.
Wyciągi (fragmenty) Not Czerwonych są publikowane na wniosek danego państwa członkowskiego, gdy potrzebna może być pomoc społeczeństwa w ustaleniu miejsca pobytu osoby albo gdy dana osoba może stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa publicznego.

  • Żółta – prośba skierowana do organów ścigania wszystkich państw członkowskich Interpolu o pomoc w ustaleniu miejsca pobytu osób zaginionych – często nieletnich, lub ustalenie tożsamości NN osób. To globalny policyjny alert dotyczący osoby zaginionej. Publikuje się ją w sprawach uprowadzeń rodzicielskich, uprowadzeń o charakterze przestępczym (porwań) lub niewyjaśnionych zaginięć.
  • Niebieska – prośba do organów ścigania państw członkowskich o pomoc w ustaleniu miejsca pobytu, ustaleniu tożsamości lub uzyskaniu dodatkowych informacji o osobie pozostającej w zainteresowaniu organów ścigania
  • Zielona – ostrzeżenie o osobach, które popełniły przestępstwo w danym państwie i istnieje uzasadnione podejrzenie, że mogą popełnić to samo przestępstwo w innych krajach co może mieć znaczenie dla ochrony porządku publicznego.
  • Czarna – prośba o pomoc w ustaleniu tożsamości NN zwłok lub szczątków ludzkich
  • Pomarańczowa – ostrzeżenie przed wydarzeniem, osobą, przedmiotem, zachowaniem lub modus operandi, mogące stanowić w najbliższym czasie zagrożenie dla bezpieczeństwa publicznego
  • Fioletowa – ostrzeżenie o sposobach działania sprawców przestępstw, przedmiotach lub urządzeniach używanych do ich popełnienia
  • Specjalna nota/dyfuzja Interpolu i RB ONZ – osoby lub podmioty podlegające sankcjom Rady Bezpieczeństwa ONZ
  • Dotycząca dzieła sztuki – odnalezienie lub identyfikacja utraconego dzieła sztuki albo przedmiotu przedstawiającego wartość kulturową

Zatrzymanie w Polsce na podstawie noty Interpolu – co to oznacza dla cudzoziemca?

Czy czerwona nota Interpolu oznacza, że „muszę zostać wydany”?

Nie. Czerwona nota nie jest międzynarodowym nakazem aresztowania. W praktyce bywa sygnałem dla służb, że dana osoba jest poszukiwana i może zostać zatrzymana, ale dalsze działania zawsze zależą od polskich procedur i oraz wydania decyzji administracyjnej przez właściwe organy lub decyzji sądu.

Zatrzymanie na podstawie czerwonej noty – czy polski sąd bada sprawę „merytorycznie”, czy tylko formalnie?

W Polsce ocenie podlega przede wszystkim dopuszczalność i warunki stosowania środków oraz dalszego procedowania (w zależności od trybu: ENA/ekstradycja). Obrona koncentruje się na tym, co realnie może wpłynąć na decyzję sądu w Polsce, a równolegle – w razie potrzeby – koordynuje działania w państwie wnioskującym.

Czy można kwestionować wykorzystanie Interpolu do celów innych niż ściganie poważnych przestępstw?

W sprawach, w których istnieją przesłanki, że mechanizmy poszukiwań są wykorzystywane instrumentalnie (np. spór polityczny, presja na opozycję, konflikty rodzinne), obrona może budować argumentację wskazującą na ryzyka naruszeń praw człowieka i nadużyć proceduralnych.

Kto realnie zatrzymuje – Interpol czy polska policja?

Interpol nie zatrzymuje. Zatrzymania wykonują krajowe organy ścigania (Policja oraz Straż Graniczna, działająca na terytorium RP) a Interpol jest kanałem wymiany informacji oraz narzędziem współpracy.

Interpol nie zatrzymuje. Zatrzymania wykonują krajowe organy ścigania (Policja oraz Straż Graniczna, działająca na terytorium RP) a Interpol jest kanałem wymiany informacji oraz narzędziem współpracy.

Co jest najważniejsze w pierwszych godzinach po zatrzymaniu?

Z perspektywy obrony kluczowe jest szybkie ustalenie: na jakiej podstawie doszło do zatrzymania (Europejski Nakaz Aresztowania, wniosek ekstradycyjny, czerwona nota/dyfuzja), jaki kraj prowadzi sprawę i czy istnieją podstawy do dalszego pozbawienia wolności w Polsce. W praktyce liczy się też zapewnienie tłumacza oraz kontaktu z konsulem.

Czy możliwe jest opuszczenie aresztu od razu po zatrzymaniu na podstawie noty/Europejskiego Nakazu Aresztowania (ENA)?

Często sąd decyduje o dalszych środkach (np. areszcie). Zadaniem obrony jest jak najszybciej przedstawić argumenty za zastosowaniem łagodniejszych środków (jeśli to możliwe w danej procedurze) oraz podważać przesłanki izolacji.

Co robi obrońca od pierwszego kontaktu?

W typowej sprawie działania obejmują: analizę dokumentów i podstawy zatrzymania, kontakt z organami prowadzącymi, przygotowanie stanowiska na posiedzenie sądu, zabezpieczenie tłumacza, kontakt z rodziną i konsulem oraz – jeśli sprawa dotyczy ENA lub ekstradycji – koordynację z prawnikami w państwie wnioskującym.

Nota a dyfuzja – czy to ma znaczenie w obronie?

Tak – ma to wpływ na to, jakie dokumenty są w obiegu i jak szybko trzeba reagować.
W praktyce obrona sprawdza m.in., czy zatrzymanie oparto o formalnie opublikowaną notę, czy o dyfuzję, jaki jest zakres poszukiwanych działań (ustalenie miejsca jego pobytu vs zatrzymanie) oraz czy są dostępne informacje pozwalające ocenić, czy sprawa nie ma charakteru nadużycia (np. wątek polityczny lub represyjny).


Europol

Europol jest agencją Unii Europejskiej, której misją jest wspieranie państw członkowskich w zapobieganiu i zwalczaniu wszelkich form poważnej przestępczości międzynarodowej i terroryzmu. Co istotne, Europol nie jest organem operacyjnym z uprawnieniami wykonawczymi, jego funkcjonariusze nie mogą dokonywać aresztowań ani prowadzić przeszukań. Jego podstawową funkcją jest działanie jako unijne centrum wywiadu kryminalnego i platforma wsparcia dla krajowych organów ścigania

Europol prowadzi również, m.in.:

  • Europejskie Centrum ds. Zwalczania Przemytu Migrantów (EMSC),
  • analizę i wywiady kryminalne (np. SOCTA – Ocena Zagrożenia Poważną i Zorganizowaną Przestępczością) oraz
  • Dni Wspólnych Działań (Joint Action Days / JADs).

Europol prowadzi również, m.in.: -Europejskie Centrum ds. Zwalczania Przemytu Migrantów (EMSC), -analizę i wywiadykryminalne (np. -SOCTA – Ocena Zagrożenia Poważną i Zorganizowaną Przestępczością) oraz -Dni Wspólnych Działań (Joint Action Days / JADs).

Polska współpracuje z Europolem za pośrednictwem Krajowej Jednostki Europolu. Współpraca ta polega na dwukierunkowej wymianie informacji.

Europol bada także potrzeby krajów członkowskich UE i analizuje tendencje w przestępczości w UE. Agencja wspiera postępowania przygotowawcze państw członkowskich, przy czym funkcjonariusze Europolu nigdy nie aresztują obywateli ani nie wszczynają dochodzeń. Praca Europolu polega zazwyczaj na zajmowaniu się przestępstwami, które wymagają międzynarodowego podejścia i współpracy między kilkoma krajami, w UE i poza nią. O tym, które przestępstwa należy traktować priorytetowo, decyduje EMPACT.


EMPACT

EMPACT jest ustrukturyzowaną, wielodyscyplinarną platformą współpracy służącą zwalczaniu zorganizowanej i poważnej przestępczości międzynarodowej. Prowadzą ją państwa członkowskie, a wspierają instytucje, organy i agencje UE zgodnie z ich odpowiednimi mandatami.

Działalność operacyjna Europolu skupia się na następujących problemach:

  • niedozwolonych środkach odurzających;
  • handlu ludźmi;
  • ułatwianiu nielegalnego wjazdu i pobytu;
  • cyberprzestępczości;
  • fałszowaniu banknotów i monet euro;
  • oszustwach związanych z VAT;
  • praniu pieniędzy i dochodzeniach majątkowych;
  • mobilnych zorganizowanych grupach przestępczych;
  • przestępstwach przeciwko własności intelektualnej;
  • przemycie papierosów;
  • przestępczych gangach motocyklowych;
  • terroryzmie.

Eurojust

W ramach Unii Europejskiej działa również Eurojust – Agencja Unii Europejskiej ds. Współpracy Wymiarów Sprawiedliwości w Sprawach Karnych.

Agencja ta składa się z prokuratorów, sędziów i innych przedstawicieli organów sądowych delegowanych przez każde z państw członkowskich. Jej działalność polega na wspieraniu i wzmacnianiu koordynacji i współpracy między krajowymi organami śledczymi i prokuratorskimi w zwalczaniu poważnej przestępczości transgranicznej.

Działalność Eurojust polega na wspieraniu i wzmacnianiu koordynacji i współpracy między krajowymi organami śledczymi i prokuratorskimi w zwalczaniu poważnej przestępczości transgranicznej.


Procedury ekstradycji i deportacji

Deportacja

Deportacja, czyli zobowiązanie do powrotu, jest procedurą administracyjną, uregulowaną w Ustawie o cudzoziemcach oraz unijnej Dyrektywie „powrotowej” 2008/115/WE. W przypadku wydania decyzji administracyjnej o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu jest ona wydawana m.in. wtedy, gdy przebywa on w naszym kraju bez legalizacji pobytu, bez ważnej wizy lub innego dokumentu uprawniającego do legalnego pobytu, wykonuje pracę bez odpowiedniego zezwolenia, przekroczył granicę nielegalnie lub stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa.

Cudzoziemiec może również być deportowany, gdy nie posiada wystraczających środków finansowych i nie wskazał wiarygodnych źródeł uzyskania środków finansowych.

W decyzji zobowiązującej cudzoziemca do powrotu określa się termin dobrowolnego powrotu, który co do zasady wynosi od 15 do 30 dni od dnia doręczenia decyzji. W terminie wskazanym cudzoziemiec może zrealizować dobrowolny wyjazd, natomiast w wyjątkowych sytuacjach decyzja może podlegać natychmiastowemu wykonaniu lub jej wykonanie może zostać przedłużone do roku.

Ekstradycja

Ekstradycja to wydanie osoby ściganej przez jedno państwo drugiemu w celu przeprowadzenia postępowania karnego lub wykonania kary. Ekstradycja dokonywana jest na podstawie umowy międzynarodowej, o ile państwo zwracające się z wnioskiem o ekstradycję zapewnia wzajemność.

Procedurę ekstradycji obowiązuje:

  • zasada podwójnej karalności, oznacza to, że czyn musi stanowić przestępstwo w kraju wzywającym i kraju wezwanym;
  • zasada specjalności, według której osoba wydana może być karana tylko na przestępstwa, które stanowiły podstawę decyzji o wydaniu;
  • wyłączenie wydania osób, które w państwie pobytu korzystają z prawa azylu lub ochrony uzupełniającej.

Więcej informacji na temat ekstradycji znajdziesz tutaj.


Zatrzymanie cudzoziemca w Polsce: ENA a Interpol – co jest czym?

Czym różni się ENA od czerwonej noty Interpolu?

ENA (Europejski Nakaz Aresztowania) to procedura wewnątrz Unii Europejskiej, oparta na mechanizmie współpracy sądowej. Czerwona nota Interpolu jest natomiast narzędziem policyjnej wymiany informacji – sama w sobie nie przesądza o wydaniu, a dalsze kroki zależą od procedury (ENA albo klasyczna ekstradycja) oraz decyzji ostatecznej właściwego sądu.

Czym różni się ENA od czerwonej noty Interpolu?

Czy da się „zablokować” przekazanie w ramach ENA?

W sprawach ENA obrona koncentruje się na przesłankach, które mogą prowadzić do odmowy wykonania nakazu albo ograniczenia jego skutków w Polsce, a także na argumentach dotyczących środków izolacyjnych. Każda sprawa jest inna – dlatego znaczenie ma szybka analiza dokumentów, kwalifikacji czynu i sytuacji osobistej zatrzymanego.

Co zwykle decyduje o strategii obrony?

Najczęściej: kraj wnioskujący i rodzaj zarzutów, etap postępowania, kompletność dokumentów, ryzyko naruszeń praw procesowych po wydaniu, sytuacja rodzinna i status pobytowy w Polsce a także to, czy równolegle toczy się postępowanie o udzielenie ochrony międzynarodowej lub inne postępowania administracyjne.


Europejski Nakaz Aresztowania

W ramach Unii Europejskiej procedura ta została znacząco uproszczona przez wprowadzenie Europejskiego Nakazu Aresztowania (ENA) który ma istotne znaczenie dla cudzoziemców przebywających na terytorium Polski (został szczegółowo opisany tutaj)

Co robić po zatrzymaniu cudzoziemca w Polsce – praktyczna checklista

Czy zatrzymany ma prawo do tłumacza i kontaktu z konsulem?

Co do zasady cudzoziemiec powinien mieć zapewnioną możliwość zrozumienia czynności i skorzystania z pomocy tłumacza, a w wielu sytuacjach możliwy jest też kontakt z placówką konsularną. W praktyce warto zadbać, aby te uprawnienia były realizowane od początku toku postępowania.

 Jak może pomóc kancelaria od razu po zatrzymaniu?

Najczęściej obejmuje to: pilną interwencję i kontakt z jednostką, analizę podstawy zatrzymania (ENA/ekstradycja/nota), przygotowanie do posiedzenia sądu, wnioski dotyczące środków zapobiegawczych, kontakt z rodziną, a także współpracę z prawnikami za granicą i tłumaczami przysięgłymi.


Nowy Pakt o Migracji i Azylu

W 2024 roku Unia Europejska przyjęła Nowy Pakt o Migracji i Azylu, który ma wejść w życie w 2026 roku. Jego celem jest stworzenie bardziej spójnego i skutecznego systemu zarządzania migracją . Pakt proponuje system sprawiedliwego podziału obciążeń, utworzenie zharmonizowanego systemu azylowego, zwiększenie inwestycji w ochronę granic zewnętrznych UE.

W 2024 roku Unia Europejska przyjęła Nowy Pakt o Migracji i Azylu, który ma wejść w życie w 2026 roku. Jego celem jest stworzenie bardziej spójnego i skutecznego systemu zarządzania migracją . Pakt proponuje system sprawiedliwego podziału obciążeń, utworzenie zharmonizowanego systemu azylowego, zwiększenie inwestycji w ochronę granic zewnętrznych UE.

Nowe przepisy mają również na celu usprawnienie procedur azylowych i powrotowych, w tym dotyczących udzielenia ochrony międzynarodowej, statusu uchodźcy oraz ochrony uzupełniającej, co może wpłynąć na kształt przyszłych regulacji karnych w obszarze migracji, co może wpłynąć na kształt przyszłych regulacji karnych w obszarze migracji.

Potrzebujesz profesjonalnej pomocy prawnej w sprawie ENA lub zatrzymania na podstawie noty Interpolu?

Jeżeli cudzoziemiec został zatrzymany w Polsce na podstawie ENA lub informacji z Interpolu, liczy się szybka reakcja. W takich sprawach pomagamy w interwencjach po zatrzymaniu, reprezentacji przed sądem, przygotowaniu argumentacji przeciwko wydaniu lub aresztowi oraz w koordynacji obrony z kancelariami w innych państwach w tym przy wsparciu organizacji pozarządowych zajmujących się pomocą cudzoziemcom.


Kluczowe przestępstwa imigracyjne

Nielegalny przekroczenie granicy, tranzyt i pobyt

Nielegalne przekroczenie granicy polega na pokonaniu granicy bez posiadania i okazania wymaganego dokumentu (np. paszportu, wizy krajowej, dowodu osobistego) lub też w miejscu, które nie zostało wyznaczone jako przejście graniczne. Nie ma znaczenia, czy do przekroczenia granicy doszło za pomocą jakiegokolwiek środka transportu czy też pieszo, istotne jest przejście wyznaczonej linii granicznej w sposób nieuprawniony.

Polski system prawny różnicuje odpowiedzialność za takie przekroczenie granicy w zależności od okoliczności. Zwykłe nielegalne przekroczenie granicy stanowi wykroczenie zagrożone karą grzywny na podstawie art. 49a Kodeksu wykroczeń (Dz.U. z 2025 r. poz. 734). Według polskiego prawa, usiłowanie i pomocnictwo również są w takim przypadku karalne.

W przypadku gdy sprawca użyje przemocy, groźby, podstępu lub współdziała z innymi osobami, odpowiada za przestępstwo na podstawie art. 264 Kodeksu karnego (Dz.U. z 2025 r. poz. 383) i podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

Organizowanie innym osobom przekraczania granicy wbrew przepisom również jest przestępstwem, zagrożonym karą pozbawienia wolności od 6 miesięcy do 8 lat.

Organizowanie innym osobom przekraczania granicy wbrew przepisom również jest przestępstwem, zagrożonym karą pozbawienia wolności od 6 miesięcy do 8 lat.

Nielegalny pobyt dodatkowo przewiduje sytuacje, gdy pobyt cudzoziemca przekroczył dozwolony okres lub gdy cel pobytu stał się inny niż deklarowany, wbrew przepisom. W przypadku wykrycia że cudzoziemiec przebywa w Polsce nielegalnie, uruchamiana jest procedura administracyjna, w wyniku której może zostać wydana decyzja o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, zakaz ponownego wjazdu a w sytuacji gdy sytuacja tego wymaga, cudzoziemiec może zostać umieszczony w strzeżonym ośrodku dla cudzoziemców do czasu deportacji.

Handel ludźmi

Definicja zawarta w kodeksie karnym (art. 115 § 22) zawiera trzy obligatoryjne elementy, które muszą wystąpić łącznie, aby zakwalifikować czyn jako handel ludźmi. Obejmuje sposób, metody oraz cel działania.

Za handel ludźmi mogą być uznane wyłącznie czynności wskazane w kodeksie karnym i należą do nich

  • werbowanie,
  • transport,
  • dostarczanie,
  • przekazywanie,
  • przechowywanie,
  • przyjmowanie osób.

Czynności te muszą być zrealizowane za pomocą przemocy, podstępu czy wprowadzenia w błąd oraz w celu wykorzystania np.: w prostytucji, pracy przymusowej czy żebractwie.

Wymienione wyżej elementy nie muszą wystąpić łącznie w przypadku handlu dziećmi. Czyn ten jest zagrożony karą pozbawienia wolności od 3 do 20 lat, a w przypadku przygotowania potencjalna kara waha się między 3 miesiącami a 5 latami pozbawienia wolności.

Istnieje szereg regulacji mających na celu nie tylko zwalczanie handlu ludźmi, ale również ochronę i wsparcie jego ofiar, np. poprzez wydawanie specjalnych dokumentów pobytowych dla ofiar współpracujących z organami ścigania (Dyrektywa 2004/81/WE) czy zapewnienie tzw. „czasu do namysłu”, polegające na wydaniu zaświadczenia legalizującego pobyt na okres 3 miesięcy (4 w przypadku małoletnich), który został uregulowany w rozdziale 9 Ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2025 r. poz. 1079 ze zm.).

Przestępstwa wizowe i dokumentowe i brak legalnego pobyt

Fałszowanie dokumentów uprawniających do wjazdu i pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (wiz, kart pobytu) oraz posługiwanie się nimi jest zagrożone karą pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat. 

Fałszowanie dokumentów uprawniających do wjazdu i pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (wiz, kart pobytu) oraz posługiwanie się nimi jest zagrożone karą pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat.

Karalne jest również składanie fałszywych zeznań w postępowaniach o złożenie wniosku na udzielenie zezwolenia na pobyt czy wizy i zagrożone jest karą pozbawienia wolności do lat 3.


Pomoc prawna w sprawach migracyjnych i karnych

Sprawy z zakresu prawa migracyjnego i karnego wymagają szybkiej reakcji oraz właściwej strategii procesowej, zwłaszcza gdy w grę wchodzą zatrzymanie cudzoziemca, procedury ekstradycyjne, Europejski Nakaz Aresztowania lub postępowania administracyjne dotyczące pobytu. Każda sytuacja wymaga indywidualnej analizy, z uwzględnieniem obowiązujących przepisów prawa krajowego i unijnego oraz aktualnej praktyki organów i sądów.

Jeżeli potrzebujesz profesjonalnej pomocy prawnej w sprawie dotyczącej pobytu cudzoziemca, zatrzymania, deportacji, ENA lub postępowań przed organami administracji i sądami, skontaktuj się z naszą kancelarią. Zapewniamy rzetelną ocenę sytuacji prawnej, wsparcie na każdym etapie postępowania oraz reprezentację przed właściwymi organami i sądami.

Ekspert team leader D&P Legal Michał Puk
Skontaktuj się z ekspertem
Napisz wiadomość: info@dudkowiak.com
check full info of team member: Michał Puk
Ekspert team leader D&P Legal
Skontaktuj się z ekspertem
Napisz wiadomość: info@dudkowiak.com
check full info of team member: Michał Puk