Dyrektywa DAC8 - Przewodnik prawny

Ostatnia aktualizacja: 15.07.2026

Implementacja dyrektywy DAC8 w Polsce: Nowe obowiązki, procedury i sankcje dla sektora kryptoaktywów

Z dniem 18 marca 2026 roku weszła w życie nowelizacja ustawy o wymianie informacji podatkowych z innymi państwami. Ustawa ta stanowi bezpośrednią implementację unijnej Dyrektywy Rady w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie opodatkowania, czyli DAC8 – ang. Directive on Administrative Cooperation – do polskiego porządku prawnego.

Akt ten wprowadza nowe zasady raportowania podatkowego w sektorze kryptoaktywów i jest elementem szerszego międzynarodowego standardu raportowania określanego jako Crypto Asset Reporting Framework, dotyczącego informacji o transakcjach kryptowalutowych i innych formach aktywów cyfrowych.

Celem nowych przepisów jest wprowadzenie automatycznej wymiany informacji dotyczących transakcji kryptoaktywów między organami podatkowymi Unii Europejskiej. Akt ten określa:

• obowiązki dostawców usług opartych o kryptoaktywa;
• zasady gromadzenia dokumentacji;
• zasady kontroli wykonywania tych obowiązków przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej (KAS).

Co istotne, DAC8 nie wprowadza nowych podatków. Nowe regulacje dotyczą przede wszystkim raportowania, identyfikacji użytkowników oraz przekazywania organom podatkowym danych o transakcjach, które mogą mieć znaczenie dla prawidłowego działania systemu podatkowego.

---

Dlaczego te zmiany są tak istotne dla branży krypto?

Z punktu widzenia branży krypto wprowadzane zmiany wpływają na jedno z dotychczasowych fundamentów sektora kryptoaktywów, tj. względną anonimowość transakcyjną.

Dotychczas w polskim porządku prawnym nie istniały przepisy, które nakładałyby na kantory i giełdy kryptowalut obowiązki automatycznego zbierania i raportowania danych klientów na cele podatkowe. 

Dla użytkowników oznacza to, że każda operacja, od zakupu i sprzedaży środki pieniężne, przez wymianę krypto-krypto, aż po transfery na portfele zewnętrzne, będzie podlegać ewidencjonowaniu. Organy administracji skarbowej otrzymają pełen ślad historii transakcyjnej użytkownika.

Natomiast dla giełd i kantorów nowe obowiązki są równoznaczne z koniecznością przebudowy systemów transakcyjnych. Do stosowanych przez nich systemów należy zaimplementować narzędzia do m.in.:

• automatycznej weryfikacji zagranicznych numerów TIN;
• integracji ankiet podatkowych z dotychczasowymi procedurami KYC/AML;
• wdrożenia algorytmów automatycznie zawieszających handel użytkownikom niespełniającym wymogów.

---

Kogo dotyczą zmiany w zakresie raportowania?

Polskie przepisy implementujące DAC8 wyróżniają dwie grupy podmiotów zobowiązanych do raportowania, co odzwierciedla strukturę podmiotów obecnych na polskim rynku.

Nadal dominują podmioty wpisane do rejestru działalności w zakresie walut wirtualnych VASP (Virtual Asset Service Providers). Natomiast dostawcy usług w zakresie kryptoaktywów (CASP) działający w oparciu o zezwolenie wydane na podstawie rozporządzenia MiCA są aktywni na polskim rynku korzystając z paszportowania usług.

Wyróżnia się dwie grupy podmiotów:

1. „Operatora kryptoaktywów”, czyli podmioty dostarczające usługi w zakresie kryptoaktywów (w tym m.in. staking oraz pożyczanie kryptoaktywów), które są inne niż dostawcy usług w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 15 rozporządzenia MiCA.
2. „Raportującymi dostawcami usług w zakresie kryptoaktywów”.

---

Operator kryptoaktywów i raportujący dostawca usług – porównanie

W celu uniknięcia błędów kwalifikacyjnych, kluczowe jest precyzyjne rozróżnienie ról i pojęć wprowadzonych nowelizacją:

Cecha / Definicja	Operator kryptoaktywów	Raportujący dostawca usług w zakresie kryptoaktywów
Zakres definicji	Podmiot świadczący usługi w zakresie kryptoaktywów, a także staking i pożyczki kryptoaktywów, niebędący CASPem w rozumieniu rozporządzenia MiCA.	Pojęcie nadrzędne, obejmujące zarówno licencjonowane CASP-y, jak i operatorów kryptoaktywów (VASP).
Kryterium działalności	Samo świadczenie usług w zakresie kryptoaktywów, stakingu lub pożyczania (bez autoryzacji CASP wg MiCA).	Fizyczne dokonywanie transakcji wymiany dla użytkowników w ramach świadczonych usług (niezależnie czy podmiot jest licencjonowanym CASP, czy tylko Operatorem).

Dzięki temu zabiegowi legislacyjnemu polskie VASP-y automatycznie kwalifikują się jako operatorzy kryptoaktywów i również są zobowiązane do zbierania informacji, które następnie przekażą organom administracji skarbowej.

---

Procedura rejestracji i kto musi się zarejestrować?

Operatorzy kryptoaktywów podlegają obowiązkowej rejestracji przed Szefem KAS.

Formularz rejestracyjny należy złożyć drogą elektroniczną do dnia 31 marca roku, w którym po raz pierwszy składana jest informacja o użytkownikach (czyli do dnia 31 marca 2027 r.).

Obowiązek ten dotyczy wprost „operatorów kryptoaktywów” (podmiotów nielicencjonowanych w ramach MiCA, czyli tradycyjnych VASP-ów). Raportujący dostawcy posiadający autoryzację CASP nie podpadają pod tę wąską definicję ustawową i są zwolnieni z tego dodatkowego obowiązku zgłoszeniowego do KAS. 

---

Zakres danych zbieranych od klientów

Kluczowym dla wypełnienia obowiązków sprawozdawczych jest pozyskanie oświadczenia o rezydencji podatkowej klienta.

Pełny zakres informacji, które jako zobowiązny musisz pozyskać o kliencie, wygląda następująco:

Kategoria Podmiotu	Zakres Wymaganych Danych Identyfikacyjnych
Osoby fizyczne (inwestorzy detaliczni)	• Imię i nazwisko. • Aktualny adres zamieszkania. • Państwo (lub państwa) rezydencji podatkowej. • Numery identyfikacji podatkowej (NIP/PESEL lub zagraniczne TIN). • Data i miejsce urodzenia.
Osoby prawne (spółki, fundacje, ASI)	• Nazwa podmiotu, adres siedziby, państwo rezydencji, numery TIN podmiotu. • Osoby kontrolujące (UBO): Bezwzględny obowiązek ustalenia i zaraportowania pełnych danych identyfikacyjnych każdej osoby sprawującej kontrolę (imię, nazwisko, data i miejsce urodzenia, adres, państwo rezydencji, numery TIN) oraz precyzyjne wskazanie roli, na podstawie której dana osoba fizyczna sprawuje tę kontrolę.

Oświadczenia użytkowników są składane pod rygorem odpowiedzialności karnej i muszą zawierać ustawową klauzulę o świadomości odpowiedzialności za fałszywe oświadczenia. Całość tych informacji musi być weryfikowana z dokumentacją zbieraną od klientów na potrzeby procedur AML/CFT.

---

Które kryptoaktywa nie podlegają raportowaniu?

W myśl polskich regulacji zgłoszeniu „raportowane kryptoaktywo” rozumiane jest poprzez wykluczenie pewnych kategorii.

Z raportowania zwolnione są:

• cyfrowe waluty fiat emitowane przez bank centralny lub inną władzę monetarną
• pieniądze elektroniczne
• kryptoaktywo, w odniesieniu do którego dostawca określił, że nie może być stosowane do celów płatności lub inwestycji. 

---

Jakie transakcje podlegają ewidencji i raportowaniu?

Grupy działań podlegające szczegółowemu raportowaniu zostały precyzyjnie określone i podzielone na kategorie.

Instytucje obowiązane muszą zaraportować następujące dane:

• Nabycie za waluty fiducjarne (Fiat-Krypto) – łączna kwota brutto, łączna liczba jednostek oraz liczba transakcji zakupu kryptoaktywów za pieniądz tradycyjny.
• Wymiana na waluty fiducjarne (Krypto-Fiat) – łączna kwota brutto, łączna liczba jednostek oraz liczba transakcji polegających na sprzedaży kryptoaktywów w zamian za waluty tradycyjne (np. PLN, EUR, USD).
• Wymiana pomiędzy kryptoaktywami (Krypto-Krypto) – łączna rzeczywista wartość rynkowa, łączna liczba jednostek i liczba transakcji polegających na wymianie jednego kryptoaktywa na inne. Wymaga to każdorazowej wyceny transakcji w momencie jej zawarcia.
• Transfery – przeniesienie kryptoaktywów z lub na zewnętrzny adres (np. portfel self-custody), niebędące transakcją wymiany. Wymagane jest zaraportowanie rzeczywistej wartości rynkowej, łącznej liczby jednostek oraz liczby transakcji z podziałem na rodzaje transferu, jeżeli są one znane dostawcy.
• Raportowane detaliczne transakcje płatnicze – transfer kryptoaktywów w zamian za towary lub usługi o wartości przekraczającej równowartość 50 000 USD. Należy wykazać łączną rzeczywistą wartość rynkową, liczbę jednostek oraz liczbę tych transakcji.

---

Ramy czasowe DAC8: obowiązki od 1 stycznia 2026 r. i pierwsze raportowanie do KAS

Raportujący dostawcy przekazują Szefowi KAS informację o użytkownikach kryptoaktywów w terminie do dnia 30 czerwca roku następnego.

W związku z tym dane za pierwszy okres sprawozdawczy (rok 2026) muszą zostać zaraportowane do dnia 30 czerwca 2027 r. Z kolei Szef KAS ma czas do 30 września na wymianę tych danych z organami innych państw.

Tabela harmonogramu gromadzenia i raportowania:

Etap proceduralny	Okres / termin ustawowy	Daty dla pierwszego cyklu	Główne obowiązki i działania
1. Okres Gromadzenia Danych	Pełny rok kalendarzowy	1 stycznia 2026 r. – 31 grudnia 2026 r.	• Rejestracja transakcji (krypto-fiat, krypto-krypto, płatności detaliczne, transfery). • Bieżąca weryfikacja rezydencji podatkowej klientów.
2. Raportowanie do KAS	Do 30 czerwca roku następującego.	Do 30 czerwca 2027 r. (za rok 2026).	• Zebranie danych przez CASP i VASP. • Przekazanie raportu do Szefa KAS.
3. Zautomatyzowana Wymiana	Do 30 września roku następującego.	Do 30 września 2027 r.	• Wymiana danych między państwami (przez Szefa KAS). • Polskie organy otrzymują dane o polskich rezydentach korzystających z zagranicznych platform.

Nieskładanie oświadczeń przez klientów – kiedy dostawca musi zablokować transakcje?

Gdy klient odmawia współdziałania lub nie aktualizuje swoich danych:

1. w przypadku powzięcia wątpliwości dostawca musi wystąpić o aktualne oświadczenie.
2. Jeśli klient nie złoży oświadczenia, dostawca ponawia wezwanie.
3. Jeżeli w terminie 60 dni od dnia pierwotnego wystąpienia aktualne oświadczenie nie zostanie dostarczone, raportujący dostawca ma obowiązek uniemożliwić użytkownikowi dokonywanie raportowanych transakcji.

Blokada transakcyjna obowiązuje do momentu dostarczenia oświadczenia i dalszej pozytywnej weryfikacji oświadczenia.

---

Obowiązki informacyjne i ochrona danych użytkowników w obliczu cyberzagrożeń

Znowelizowane przepisy nakładają na dostawców usług kryptoaktywów bezpośrednie obowiązki informacyjne wobec osób, których dane będą przekazywane.

Dostawca jest zobowiązany do poinformowania klienta o:

• gromadzeniu jego informacji podatkowych;
• przetwarzaniu tych informacji;
• planowanym przekazywaniu informacji podatkowych do Szefa KAS.

Informacja ta powinna zostać przekazana zanim raport trafi do Szefa KAS.

---

Kontrola Szefa KAS i system kar administracyjnych

Szef KAS posiada pełne uprawnienia do przeprowadzania kontroli wykonywania obowiązków sprawozdawczych.

Wykrycie uchybień wiąże się z wyznaczeniem terminu na ich usunięcie – od 1 do 6 miesięcy. 

Za uchybienia, takie jak:

• brak raportowania w terminie;
• niestosowanie procedur należytej staranności;
• nieusunięcie błędów po kontroli,

Szef KAS może nałożyć karę pieniężną w wysokości do 1 000 000 zł.

Wymaga podkreślenia, że zasada jednej kary za wiele naruszeń z jednej kontroli nie ma tu zastosowania. Przepis ograniczający organ do nałożenia tylko jednej kary dotyczy wyłącznie klasycznych instytucji finansowych, a nie podmiotów z sektora kryptoaktywów.

Przy określaniu wysokości kary Szef KAS uwzględnia m.in. dotychczasowe podejście podmiotu oraz jego obroty z poprzedniego roku.

---

Wsparcie prawne dla CASP, VASP i innych podmiotów z rynku krypto

Oferujemy nasze wsparcie w przeprowadzeniu:

• audytu zgodności stosowanych rozwiązań w obszarze AML i podatkowym,
• aktualizacji procedur AML/KYC stosowanych u CASP i VASP,
• przegląd i aktualizację stosowanych regulaminów,
• aktualizację dokumentacji i stosowanych praktyk RODO,
• przygotowanie deklaracji podatkowych oraz czynnego żalu dla klientów indywidualnych,
• doradztwo w obszarze podatkowym.

Jeżeli prowadzisz działalność w sektorze kryptoaktywów lub przygotowujesz się do nowych obowiązków wynikających z DAC8, warto odpowiednio wcześnie zweryfikować procedury, zakres gromadzonych danych oraz model raportowania. Skontaktuj się z nami, aby omówić zakres obowiązków Twojej organizacji i zaplanować bezpieczne dostosowanie działalności do nowych wymogów.

---

FAQ – Dyrektywa DAC8