Przełomowy wyrok TSUE: Polska musi uznać małżeństwa jednopłciowe zawarte w UE!

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) orzekł, że państwa członkowskie, w tym Polska, mają obowiązek administracyjnie uznać małżeństwo tej samej płci, które zostało legalnie zawarte w innym kraju Unii Europejskiej.

Odmowa transkrypcji takiego aktu małżeństwa narusza prawo unijne, ponieważ jest to jedyna dostępna forma uznania związku w kontekście wykonywania praw unijnych, takich jak swoboda przemieszczania się i życia rodzinnego, przy jednoczesnym zachowaniu przez kraje UE ich własnej, krajowej definicji małżeństwa.

Polska Konstytucja bez zmian – TSUE nie narusza krajowej definicji małżeństwa

Należy z całą stanowczością podkreślić, że wyrok TSUE nie narusza fundamentów polskiego prawa rodzinnego i nie wymusza zmian ustrojowych. Trybunał Sprawiedliwości UE jednoznacznie orzekł, że państwa członkowskie nadal samodzielnie kształtują krajowe definicje małżeństwa. W związku z tym, Artykuł 18. Konstytucji RP, który definiuje małżeństwo jako związek kobiety i mężczyzny, pozostaje w mocy.

Transkrypcja zagranicznego aktu małżeństwa jest wyłącznie formą uznania związku w kontekście wykonywania praw przysługujących obywatelom Unii. Odmowa wpisania aktu do polskiego rejestru była dotąd argumentowana brakiem uznania małżeństw osób tej samej płci przez polskie prawo.

Kluczowe jest rozróżnienie pomiędzy czysto administracyjnym uznaniem zagranicznego dokumentu, a zmianą polskiej normy konstytucyjnej.

Obowiązek Wobec Swobody Przemieszczania się i Życia Rodzinnego

Podstawą, która wymusza konieczność transkrypcji, jest obowiązek respektowania przez Polskę fundamentalnych zasad Unii Europejskiej.

Trybunał Sprawiedliwości UE stwierdził, że odmowa uznania małżeństwa dwóch obywateli Unii jest niezgodna z prawem UE, gdy w grę wchodzi wykonywanie praw unijnych. Chodzi tu zwłaszcza o prawo do swobodnego przemieszczania się i pobytu oraz do prowadzenia zwykłego życia rodzinnego na terytorium innych państw członkowskich.

Sprawa polskiej pary: Odmowa transkrypcji i interwencja Trybunału Sprawiedliwości UE

Sprawa dotyczyła pary Polaków, którzy w 2018 roku zawarli związek małżeński w Berlinie i chcieli następnie przenieść się do Polski. W związku z tym złożyli wniosek o wpisanie (transkrypcję) ich niemieckiego aktu małżeństwa do polskiego rejestru stanu cywilnego. Spotkali się jednak z odmową, ponieważ artykuł 18. Konstytucji RP definiuje małżeństwo „jako związek kobiety i mężczyzny”, dlatego polskie prawo nie zezwala na uznanie małżeństw osób tej samej płci.

Para postanowiła zaskarżyć odmowę, wtedy właśnie Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości.

TSUE: Brak uznania małżeństw jednopłciowych narusza prawo UE

Wyrok TSUE jest bez wątpienia przełomowy, ponieważ wprost stwierdza, że odmawianie transkrypcji aktów małżeństwa par osób tej samej płci narusza prawo Unii Europejskiej.

Aby uniknąć dalszych sporów i napięć z Brukselą, polskie instytucje państwowe muszą wykazać się odpowiedzialnością i respektować obowiązujący porządek prawny. Transkrypcja jest w praktyce jedyną dostępną w Polsce formą uznania takiego zawartego za granicą związku, z której bez przeszkód korzystają małżeństwa różnej płci.

Niezależnie od oczekiwania na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, który ma uszczegółowić wyrok TSUE w kontekście polskich przepisów, polskie sądy i urzędy są już od dziś zobowiązane stosować się do tego orzeczenia i transkrybować akty małżeństwa par, które spełniają wskazane warunki. Taka postawa zapewnia Polsce wypełnienie zobowiązań traktatowych i utrzymanie reputacji państwa prawa w ramach Wspólnoty.

Znaczenie wyroku TSUE dla ochrony praw obywatelskich i przeciwdziałania dyskryminacji

Wyrok TSUE ma wielkie znaczenie dla par, które chcą przenieść się z jednego państwa UE do innego, a także gwarantuje poszanowanie zakazu dyskryminacji ze względu na orientację seksualną oraz prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego.

Masz pytania?

Nie wiesz, co wyrok TSUE oznacza w Twoim przypadku? Napisz do nas! Nasi prawnicy chętnie Ci odpowiedzą i wskażą możliwe rozwiązania.

Q&A: Kluczowe Implikacje Wyroku TSUE