Wymiana i usuwalność baterii od 2027 r. – nowe wytyczne Komisji Europejskiej

Komisja Europejska opublikowała wytyczne mające na celu zapewnienie jednolitego stosowania przepisów rozporządzenia (UE) 2023/1542 w sprawie baterii i zużytych baterii w zakresie obowiązków dotyczących usuwalności i wymienialności baterii przenośnych oraz baterii stosowanych w lekkich środkach transportu (LMT).

Rozporządzenie bateryjne, które weszło w życie 17 sierpnia 2023 roku, wprowadza w art. 11 szczegółowe wymagania dotyczące projektowania produktów wyposażonych w baterie w sposób umożliwiający ich usunięcie i wymianę. 

Przepisy te zaczną obowiązywać od 18 lutego 2027 roku i będą miały zastosowanie do wszystkich osób fizycznych i prawnych wprowadzających do obrotu produkty zawierające baterie przenośne lub baterie LMT.

Z uwagi na bardzo szeroki zakres produktów objętych regulacją – od urządzeń elektronicznych, przez sprzęt gospodarstwa domowego, po urządzenia transportowe – Komisja Europejska wskazuje, że celem wytycznych jest zapewnienie spójnej interpretacji wymogów określonych w art. 11 rozporządzenia. 

Dokument uwzględnia dyskusje prowadzone z państwami członkowskimi oraz zainteresowanymi podmiotami rynku. Komisja podkreśla jednak, że wytyczne nie mają charakteru prawnie wiążącego, a ostateczna interpretacja prawa Unii Europejskiej należy do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Usuwalność i wymienialność baterii przenośnych i LMT – najważniejsze zasady

Komisja wyjaśnia, że usuwalność baterii oznacza możliwość bezpiecznego wyjęcia baterii z urządzenia przez użytkownika końcowego lub niezależnego profesjonalistę, z użyciem narzędzi lub bez nich, bez powodowania uszkodzenia baterii ani produktu.

Z kolei wymienialność baterii oznacza możliwość zastąpienia baterii inną baterią bez uszkodzenia urządzenia lub samej baterii, przy zachowaniu dalszego prawidłowego działania produktu oraz jego parametrów bezpieczeństwa.

Wytyczne wskazują również, że obowiązek wynikający z art. 11 ust. 1 rozporządzenia odnosi się do całej baterii, a nie do pojedynczych ogniw. Użytkownik końcowy oznacza osobę pełnoletnią, która nie posiada specjalistycznej wiedzy ani kwalifikacji związanych z wymianą baterii.

W przypadku baterii LMT zasady są bardziej rygorystyczne – obowiązek zapewnienia możliwości usunięcia i wymiany przez niezależnych profesjonalistów obejmuje również poziom pojedynczych ogniw znajdujących się w pakiecie baterii.

Jakie narzędzia mogą być stosowane do wymiany baterii?

Komisja Europejska doprecyzowała także pojęcie narzędzi stosowanych przy wymianie baterii. Zgodnie z art. 11 rozporządzenia bateria jest uznawana za łatwo usuwalną przez użytkownika końcowego, jeżeli można ją wyjąć przy użyciu narzędzi dostępnych powszechnie w sprzedaży, bez konieczności stosowania narzędzi specjalistycznych, opatentowanych, energii cieplnej lub rozpuszczalników.

Wytyczne odwołują się do normy EN 45554:2020, która wyróżnia m.in.:

• narzędzia podstawowe lub brak konieczności stosowania narzędzi,
• narzędzia dostępne komercyjnie,
• narzędzia specjalistyczne,
• narzędzia własnościowe (proprietary tools).

Narzędzia specjalistyczne, jeżeli są konieczne do wymiany baterii, powinny być dostarczane bezpłatnie wraz z produktem. Natomiast narzędzia własnościowe nie mogą być wymagane do usuwania baterii przenośnych.

Kiedy bateria nie musi być wymieniana przez użytkownika końcowego?

Wytyczne szczegółowo omawiają również wyjątki przewidziane w art. 11 ust. 2 i 3 rozporządzenia. W określonych przypadkach bateria może być usuwana i wymieniana wyłącznie przez niezależnych profesjonalistów.

Dotyczy to m.in.:

• urządzeń przeznaczonych do pracy w środowisku mokrym, jeżeli wymiana baterii przez użytkownika mogłaby zagrozić bezpieczeństwu,
• profesjonalnych urządzeń do obrazowania medycznego i radioterapii,
• produktów, w których ciągłość zasilania jest niezbędna dla bezpieczeństwa użytkownika lub integralności danych,
• niektórych urządzeń medycznych, w tym implantowanych urządzeń aktywnych oraz wybranych urządzeń diagnostycznych in vitro.

Komisja wskazuje, że zastosowanie wyjątków wymaga każdorazowej oceny charakterystyki produktu oraz wykazania, że przeprojektowanie urządzenia w celu umożliwienia bezpiecznej wymiany baterii przez użytkownika nie jest możliwe przy obecnym stanie techniki.

Jak przygotować się do nowych wymogów dotyczących wymiany baterii?

Producenci i importerzy powinni już teraz zweryfikować, czy ich produkty spełniają wymagania dotyczące usuwalności i wymienialności baterii oraz czy mogą korzystać z wyjątków przewidzianych w rozporządzeniu bateryjnym.

Skontaktuj się z nami, jeśli potrzebujesz wsparcia w ocenie obowiązków dotyczących baterii przenośnych i LMT, analizy konstrukcji produktu lub przygotowania firmy do wymogów, które zaczną obowiązywać od lutego 2027 r.