Weto prezydenta a zatrudnianie cudzoziemców- obowiązki pracodawców wobec obywateli Ukrainy

25 sierpnia 2025 r. prezydent Karol Nawrocki zawetował nowelizację specustawy o pomocy obywatelom Ukrainy. Choć decyzja wywołała niepewność na rynku pracy, należy podkreślić, że wciąż obowiązuje ochrona czasowa wprowadzona decyzją Rady UE, gwarantując obywatelom Ukrainy legalny pobyt i pracę w Polsce do co najmniej 4 marca 2026 r.

Brak nowelizacji specustawy: ryzyko utraty prawa pobytu i pracy

Mimo to, brak uchwalenia nowelizacji przed 1 października 2025 r. będzie miał poważne konsekwencje. Obywatele Ukrainy posiadający w Polsce status nadany na podstawie ustawy pomocowej nie będą mogli złożyć wniosków o czasowe zezwolenie na pobyt. Co więcej, obywatele Ukrainy prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą na podstawie B2B mogą utracić prawo wykonywania działalności gospodarczej z dniem 1 października 2025 r.

Jak pracodawcy powinni przygotować się na regulacyjne zmiany?

Niepewność legislacyjna wymaga od przedsiębiorców szybkiej reakcji. Aby uniknąć ryzyka prawnego i problemów kadrowych, pracodawcy powinni już teraz podjąć konkretne działania:

• sprawdzić dokumenty pobytowe wszystkich zatrudnionych obywateli Ukrainy i upewnić się, że podstawa ich legalizacji pracy jest ważna.
• weryfikować rozliczenia ZUS- to kluczowy warunek, aby pracownik mógł korzystać ze świadczeń.
• przygotować plan awaryjny na wypadek, gdyby część pracowników utraciła możliwość legalnej pracy.
• monitorować przebieg procesu legislacyjnego- decyzje Sejmu w najbliższych tygodniach przesądzą o kształcie przepisów.

Dlaczego pracodawcy muszą pilnować składek i statusu pobytowego?

Zmiany uderzają także w obszar świadczeń. Zgodnie z propozycją nowe zasady przewidują, że jedynie osoby zatrudnione i odprowadzające składki będą mogły korzystać z 800+ czy bezpłatnej opieki zdrowotnej. Oznacza to dla pracodawców konieczność szczególnej dbałości o prawidłowe zgłaszanie pracowników i terminowe regulowanie należności składkowych.

Najważniejsze jest, że obywatele Ukrainy korzystający z ochrony czasowej na podstawie unijnej dyrektywy mogą legalnie przebywać i pracować w Polsce do 4 marca 2026 r. Problem może jednak dotyczyć osób zatrudnionych na innych podstawach prawnych, np. w ramach przedłużonych z mocy prawa wiz, kart pobytu czy ruchu bezwizowego- ich status może wygasnąć już 30 września 2025 r., jeśli nie zostanie uchwalona nowelizacja.

Nowy projekt prezydencki- surowsze zasady dla cudzoziemców

Kancelaria Prezydenta zapowiedziała równolegle własny projekt ustawy. Zakłada on m.in. powiązanie świadczeń socjalnych i dostępu do publicznej opieki zdrowotnej z faktycznym zatrudnieniem i opłacaniem składek, a także wprowadzenie kary do 5 lat pozbawienia wolności za nielegalne przekroczenie granicy. Projekt przewiduje również wydłużenie okresu potrzebnego do uzyskania polskiego obywatelstwa.

Weto prezydenta w sierpniu 2025 r. wstrzymało nowelizację ustawy, a to stawia zatrudnienie cudzoziemców w centrum uwagi pracodawców i inwestorów. Legalizacja zatrudnienia nie może czekać- sprawdź zezwolenia na pracę, umowy o pracę i prawidłowe zgłoszenia w systemie elektronicznym. Nie czekaj tylko skontaktuj się z naszymi specjalistami!