VASP po 1 lipca 2026 r. – koniec okresu przejściowego i obowiązek uzyskania zezwolenia CASP

Koniec okresu przejściowego dla podmiotów wpisanych do rejestrów VASP. Co ze świadczeniem usług po 1 lipca 2026?

Zgodnie z art. 143 ust. 3 rozporządzenia MiCA (Markets in Crypto-Assets), dnia 1 lipca 2026 roku definitywnie kończy się okres przejściowy dla podmiotów świadczących usługi w zakresie kryptoaktywów znajdujących się w krajowych rejestrach VASP.

Obok daty wejścia w życie MiCAR to jedna z najistotniejszych dat dla branży, ponieważ dotychczasowe rejestry pozwalające na legalne świadczenie usług opartych o kryptoaktywa zostaną zlikwidowane, a ich miejsce zastąpi nakaz posiadania zezwolenia CASP.

Warto przypomnieć, że do czasu wejścia w życie rozporządzenia MiCAR, państwa członkowskie swobodnie kształtowały wymogi pozwalające na świadczenie usług w sektorze krypto na bazie ogólnych regulacji dyrektywy AML V. W konsekwencji każde państwo członkowskie posiadało odrębne regulacje różniące się poziomem dolegliwości i stopniem nadzoru. Niektóre państwa członkowskie kreowały skomplikowane wymogi względem przedsiębiorców (np. Francja), a niektóre (jak np. Polska) tworzyły nieskomplikowane ramy prawne ograniczające się do kilku oświadczeń.

Innymi słowy, po dniu 1 lipca 2026 r. mozaika krajowych regulacji zostanie zastąpiona jednolitym wymogiem posiadania zezwolenia CASP.

Państwa członkowskie nie mają możliwości wydłużenia tego terminu, co wynika z nadrzędności prawa unijnego ponad krajowe rozwiązania. Musisz pamiętać także, że nawet założenie wniosku o uzyskanie zezwolenia CASP w jakimkolwiek państwie członkowskim nie gwarantuje działania na dotychczasowych zasadach aż do jego uzyskania.

Jakie są konsekwencje końca okresu przejściowego?

Jeżeli aktywnie działasz na rynku, pozyskujesz nowych klientów bądź planujesz wdrożenie nowych usług, a nie posiadasz zezwolenia CASP, to po dniu 1 lipca 2026 roku nie masz legalnej możliwości dalszego świadczenia usług na własny rachunek w zakresie kryptoaktywów na terenie Unii Europejskiej.

Jakie rozwiązania proponujemy?

Koniec okresu przejściowego nie musi oznaczać zakończenia działalności Twojej spółki, nawet w zakresie kryptoaktywów. Analizując Twój model biznesowy wskażemy Ci rozwiązania prowadzące do optymalnego przejścia przez okres przejściowy przy wsparciu zewnętrznych podmiotów, by minimalizować wszystkie niedogodności wynikające ze zmian w prawodawstwie.

Aby zabezpieczyć możliwość samodzielnego świadczenia usług, równolegle z funkcjonowaniem na rynku powinieneś wystąpić o uzyskanie zezwolenia CASP.

O wymogach towarzyszących temu zezwoleniu pisaliśmy tutaj. Oferujemy kompleksową pomoc przy uzyskaniu zezwolenia, od przygotowania procedur po opracowanie dokumentów ze sfery ICT, pomoc w zatrudnieniu kluczowego personelu.

Natomiast jeżeli nie chcesz już operować na polskim lub innym europejskim rynku, to możemy przygotować plan uporządkowanej likwidacji (zgodnie z wytycznymi ESMA), dzięki któremu w kontrolowany sposób zakończysz prowadzenie działalności gospodarczej.

VASP a paszportowanie usług

W jednym z Q&A ESMA jasno wskazała, że wobec VASP nie ma zastosowania instytucja paszportowania usług, czyli świadczenia usług z jednego państwa członkowskiego do innych na podstawie już posiadanego zezwolenia. Nie oznaczało to zakazu transgranicznego świadczenia usług, lecz to na podmiocie wpisanym do rejestru VASP ciąży obowiązek sprawdzenia otoczenia prawnego w każdym z państw członkowskich po dniu wejściu w życia rozporządzenia MiCAR.

Jakie są rekomendacje ESMA dotyczące wygaszenia okresu przejściowego?

Warto podkreślić, że ESMA w aktualnym stanowisku podkreśliła, że wnioski o zezwolenie CASP składane pod koniec okresu przejściowego nie powinny być traktowane w preferencyjny (szybszy) sposób przez krajowe organy nadzoru, wprost przeciwnie. Wnioski powinny być rozpatrywane tak samo wnikliwie jak wnioski składane przez innych przedsiębiorców w 2025 roku (nawet nieaktywnych na europejskich rynkach). Oznacza to, że organy nadzoru nie będą rozpatrywać ich szybciej (poprzez nieformalny, dorozumiany „fast track”), tylko z powodu na upływ okresu przejściowego.

Ponadto ESMA rekomenduje podmiotom, które nie uzyskały zezwolenia CASP do końca okresu przejściowego, by przynajmniej zawiesiły działalność do momentu zakończenia postępowania przed krajowymi organami nadzoru.

W tym celu podmioty wpisane do rejestru VASP powinny mieć gotowe plany uporządkowanej likwidacji do dnia 30.06.2026 r. Także w tym zakresie możemy pomóc Ci w przygotowaniu takiego dokumentu.

Jakie ryzyko wiąże się ze świadczeniem usług w zakresie krypto po dniu 1 lipca 2026?

Wskazaliśmy wcześniej, że legalne świadczenie usług po dniu 1 lipca 2026 r., jest uzależnione od posiadania zezwolenia CASP. Zatem aktywnie pozyskiwanie klientów czy wymiana krypto po zakończeniu okresu przejściowego jest traktowane jako nielegalny świadczenie usług, tj. bez wymaganego zezwolenia CASP.

Sankcje związane z zachowaniem operacyjności po dniu 1 lipca 2026 roku można podzielić na kilka grup:

• karne. Polski projekt ustawy wdrażającej MiCAR zakłada bardzo dotkliwą kare wynoszącą aż 20 mln zł lub aż 8 lat pozbawienia wolności za świadczenie usług bez zezwolenia CASP.
• administracyjne. Już w rozporządzeniu MiCAR zarysowano katalog kar za nielegalne świadczenie usług, wskazując wysokość kary wynoszącej 5 mln euro. Ponadto twoje strona internetowa może zostać umieszczona w specjalnym rejestrze domen zakazanych, co może sparaliżować Twoją aktywność na rynku,
• regulacyjne. Nie można wykluczyć, że gdyby regulator udowodnił w toku analizy wniosku o CASP, że świadczyłeś usługi (choćby po analizie strony internetowej czy profilu na mediach społecznosciowych), to tylko z tego powodu może odmówić udzielenia zezwolenia mimo spełnienia pozostałych obowiązków. Członkowie zarządu, UBO oraz kluczowy personel takiego podmiotu może znaleźć się na czarnej liście regulatora w dalszych postępowaniach licencyjnych.

Zatem ryzyko jest równie poważne, co względnie proste do uniknięcia. Chętnie przedstawimy wszelkie niezbędne rekomendacje, by zapewnić pełną zgodność z MiCAR.

Czy w Polsce już można wystąpić o zezwolenie CASP?

Niestety jeszcze nie. Polska jest jednym z ostatnich europejskich państw, która nie wdrożyła krajowych rozwiązań umożliwiających stosowanie MiCAR. Niemniej ostatnie doniesienia medialne sugerują, że w najpewniej na początku trzeciego kwartału 2026 roku ustawa zostanie przyjęta, co otworzy okno licencyjne.

Czy w związku z brakiem wyznaczonego organu nadzoru w Polsce nie muszę się obawiać się sankcji za działanie bez zezwolenia CASP?

Zdecydowanie nie. Po wejściu w życie polskich regulacji bez wątpienia Komisja Nadzoru Finansowego rozpocznie weryfikację legalności podmiotów aktywnych na polskim rynku, co będzie wiązać się ze stosowaniem sankcji wymienionych powyżej.

Czy nawet niewielka działalność po dniu 30 czerwca 2026 roku będzie traktowana jako nielegalna?

Dokładnie tak, nawet kierowanie oferty do kilku klientów czy wymiana kilku kryptoaktywów o nieznacznym wolumenie na rzecz klientów po dniu 1 lipca 2026 roku bez zezwolenia CASP będzie traktowana jako niezgodna z MiCAR.