Sąd Najwyższy USA broni obywatelstwa z urodzenia (ius soli). Co to oznacza dla obywatelstwa polskiego? 

Niedawno na łamach naszego bloga analizowaliśmy głośny projekt Exclusive Citizenship Act 2025, wprowadzony przez senatora Berniego Moreno, który miał na celu drastyczne ograniczenie, a wręcz likwidację instytucji podwójnego obywatelstwa dla obywateli USA.

Wskazywaliśmy wówczas, że prawo do obywatelstwa nabytego przez urodzenie (w przypadku Polski – przez więzy krwi, czyli jus sanguinis) to fundament, którego nie da się łatwo podważyć prostym dekretem.

Amerykańska scena prawna doczekała się kolejnego zwrotu, który może zainteresować naszych obecnych oraz przyszłych amerykańskich klientów.

Konstytucyjna ochrona obywatelstwa z urodzenia w USA na gruncie 14. poprawki

W sprawie Trump vs. Barbara Sąd Najwyższy Stanów Zjednoczonych stosunkiem głosów 6 do 3 utrzymał w mocy dotychczasową, ponad 150-letnią politykę przyznawania obywatelstwa przez sam fakt urodzenia na terytorium USA (ius soli – zasada ziemi).

Sędzia John Roberts, w opinii większościowej jednoznacznie orzekł, że dzieci urodzone w USA „rodzicom przebywającym tam bezprawnie lub tymczasowo” stają się obywatelami w momencie narodzin na mocy 14. poprawki do Konstytucji USA.

Tym samym Sąd Najwyższy zablokował próbę administracji Donalda Trumpa, która za pomocą dekretu wykonawczego (executive order) dążyła do ograniczenia tego prawa poprzez nową, zawężającą interpretację pojęcia „podlegania jurysdykcji” Stanów Zjednoczonych. Sąd uznał, że dekret ten narusza ustawę zasadniczą.

Czy USA zniosą obywatelstwo z urodzenia? Możliwe dalsze działania administracji Trumpa

Donald Trump zapowiedział, że walka z automatycznym obywatelstwem z mocy prawa ziemi będzie kontynuowana na drodze ustawodawczej. Wezwał Kongres do natychmiastowego rozpoczęcia prac nad stosowną ustawą, argumentując, że obecne rozwiązanie jest nieuczciwe wobec USA.

Wydaje się, że zmiana zasad nabywania obywatelstwa USA wymagałaby również zmiany konstytucji. Obecnie wątpliwe jest, by przyszły projekt ustawy znoszącej prawo ziemi w USA uzyskało wymaganą większość w Kongresie.

Czy zmiany w prawie USA wpłyną na nabycie lub potwierdzenie obywatelstwa polskiego?

W kontekście nabywania lub potwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego, omawiane orzeczenie nie ma jednak tak naprawdę istotnego znaczenia. Nawet gdyby w USA doszło do jakichkolwiek zmian dotyczących zasad nabywania obywatelstwa amerykańskiego, to zmiany te nie miałyby żadnego znaczenie dla zasad nabywania obywatelstwa polskiego.

Tylko i wyłącznie Polska ma kompetencje do ustalenia tego w jaki sposób możliwe jest uzyskanie obywatelstwa polskiego. Jeżeli zatem ktoś nabył obywatelstwo Polskie w chwili urodzenia (po swoim rodzicu, zgodnie z zasadą prawa krwi), to żadne działania władz amerykańskich tego nie zmienią.

Nawet gdyby USA przestało akceptować zasadę podwójnego obywatelstwa, to skutkowałoby to wyłącznie tym, że osoby posiadające zarówno obywatelstwo amerykańskie, jak i polskie uznawane byłyby przez władze amerykańskie za wyłącznie obywateli amerykańskich, podczas gdy władze polskie uznawałyby ich za obywateli polskich.

Podwójne obywatelstwo USA i Polski – czy konieczny będzie wybór jednego obywatelstwa?

We wspomnianym na początku Exclusive Citizenship Act 2025 znajdowała się także propozycja, by obywatele amerykańscy posiadający podwójne obywatelstwo byli zmuszeni do dokonania wyboru pomiędzy obywatelstwem amerykańskim oraz innymi posiadanymi przez siebie obywatelstwami. Pozostajemy na stanowisku, że prawdopodobieństwo wejścia postanowień tego typu w życie jest bardzo niskie. 

Nawet gdyby do tego doszło, to nie stanowiłoby to przeszkody w potwierdzaniu posiadania przez obywateli amerykańskich obywatelstwa polskiego. Zapraszamy do zapoznania się z naszym wpisem na ten temat.

Jeżeli rozważasz nabycie lub potwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego i obawiasz się konsekwencji wynikających z polityki USA dotyczącej podwójnego obywatelstwa, skontaktuj się z naszym zespołem. Wyjaśnimy, jak obowiązujące i projektowane regulacje mogą wpłynąć na Twoją sytuację oraz pomożemy przejść przez procedurę dotyczącą obywatelstwa polskiego.