Rewolucja w prawie pracy! Czekają nas nowe zasady obliczania stażu pracy i uprawnień urlopowych

Zmiana sposobu obliczania stażu pracy

Trwają prace nad istotną reformą Kodeksu pracy, która może w sposób zasadniczy zmodyfikować zasady obliczania stażu pracy oraz związanych z nim uprawnień urlopowych. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej proponuje nowelizację, która radykalnie rozszerzy sposób obliczania stażu pracy pracowników.

Obliczanie stażu pracy – jak to wygląda teraz?

Do tej pory przy obliczaniu stażu pracy brany był pod uwagę jedynie okres, w którym pracownik wykonywał pracę w ramach stosunku pracy (niezależnie od wymiaru etatu).

Jest to istotne, ponieważ część uprawnień pracowniczych zależy od stażu pracy pracownika. Z tego też względu na początku zatrudnienia pracownicy są zazwyczaj zobowiązani do przedstawienia dokumentów potwierdzających staż pracy.

Staż pracy wpływa np. na takie uprawnienia jak:

• wymiar urlopu wypoczynkowego,
• okres wypowiedzenia,
• prawo do emerytury,
• prawo do nagrody jubileuszowej,
• wysokość odprawy.

Co się zmieni w sposobie obliczania stażu pracy?

Nowy projekt ustawy zakłada, że alternatywne formy zatrudnienia będą wliczane do stażu pracy pracowników, co może mieć wpływ na ich uprawnienia pracownicze. Zmiany mają wejść w życie z mocą wsteczną, co prawdopodobnie zmusi pracodawców do ponownej weryfikacji stażu pracy pracowników.

Projekt zakłada, że do stażu pracy będą wliczane następujące okresy:

• okresy świadczenia usług na podstawie umów zlecenia,
• okresy prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej,
• okresy świadczenia usług na podstawie umów o świadczenie usług i umów agencyjnych,
• okresy pracy za granicą (innej niż na podstawie umów o pracę, jeśli zostaną odpowiednio udokumentowane)
• okresy członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej i spółdzielni kółek rolniczych.

Według autorów projektu wymienione okresy mają być potwierdzane zaświadczeniami wydawanymi przez ZUS. Okresy zatrudnienia niepodlegające raportowaniu do ZUS będą potwierdzane według ogólnych zasad dowodowych. Ich wliczenie do stażu pracy będzie wymagało od pracownika przedstawienia odpowiednich dokumentów.

Jak zmiany wpłyną na pracodawców?

Zmiana w sposobie obliczania stażu pracy może wpłynąć na:

• wysokość odpraw,
• długość okresu wypowiedzenia pracowników,
• wymiar urlopu wypoczynkowego pracowników,
• inne świadczenia zależne od stażu pracy.

Najbardziej zauważalna może okazać się konieczność ponownego określenia wymiaru urlopu wypoczynkowego. Obecnie pracownikowi przysługuje:

• 20 dni urlopu rocznie – przy stażu krótszym niż 10 lat,
• 26 dni urlopu rocznie – przy stażu pracy przekraczającym 10 lat.

Po wprowadzeniu nowych przepisów wielu pracowników może uzyskać prawo do wyższego wymiaru urlopu wypoczynkowego, wyłącznie z uwagi na wcześniejsze wykonywanie pracy w ramach alternatywnych form zatrudnienia.

Kiedy zaczną obowiązywać nowe przepisy i jak przygotować się na nadchodzące zmiany?

Zmiany będą teraz procedowane przed Sejmem i nie są jeszcze wiążące. Według zapowiedzi Ministerstwa mają wejść w życie w styczniu 2026 roku.

Wprowadzenie zmian będzie wymagało od pracodawców między innymi:

• przeglądu polityk HR, wewnętrznych regulaminów i upewnienia się, że są one zgodne z nadchodzącymi zmianami,
• przygotowania się na wnioski od pracowników— pracownicy mogą ubiegać się o potwierdzenie swoich poprzednich podstaw zatrudnienia lub składać dokumenty w celu ponownego obliczenia stażu pracy,
• aktualizacji systemów HR (w szczególności narzędzi do śledzenia urlopów).

Ta reforma jest długo wyczekiwaną odpowiedzią na problemy pracowników, która może jednak stanowić nie lada wyzwanie dla pracodawców. Pracodawcy powinni wykorzystać ten czas na przeprowadzenie audytu dokumentacji pracowniczej, przeszkolenie zespołów HR i zaplanowanie strategii działania.

W przypadku jakichkolwiek pytań dotyczących nadchodzących zmian lub innych zagadnień z prawa pracy – skontaktuj się z naszymi ekspertami z dziedziny prawa pracy pod adresem: info@dudkowiak.com.