Rekomendacje KNF dla GPW: wnioski ze sprawy Serinus Energy

30 marca 2026 r. Komisja Nadzoru Finansowego (KNF) wydała ważne zalecenia skierowane do Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie.

Komunikat ten przypomina o bezwzględnej odpowiedzialności organizatorów obrotu za jego bezpieczeństwo, ale dostarcza również krytycznych wniosków dla domów maklerskich, platform inwestycyjnych oraz innowacyjnych spółek z sektora FinTech operujących na rynkach kapitałowych.

Anatomia problemu: Kazus Serinus Energy

Przyczyną interwencji KNF były rażące nieprawidłowości przy rozliczaniu transakcji podczas przejęcia spółki Serinus Energy PLC. Nabycie kapitału przeprowadzono według prawa wyspy Jersey (tzw. scheme of arrangement).

Emitent wyznaczył record date (dzień ustalenia praw do wykupu akcji) na 16 maja 2025 r. Jednakże wniosek o zawieszenie notowań na GPW został złożony z ogromnym opóźnieniem – dopiero w połowie dnia 19 maja.

Na polskim rynku regulowanym obowiązuje cykl rozrachunkowy T+2. Wskutek braku natychmiastowej reakcji i zawieszenia obrotu, transakcje zawarte po 14 maja nie mogły zostać rozrachowane przed record date.

Doprowadziło to do rynkowej anomalii: nabywcy akcji z tamtych dni nie otrzymali środków z wykupu, natomiast zbywcy zyskali podwójnie, otrzymując zarówno cenę sprzedaży z giełdy, jak i kwotę ze wspomnianego wykupu. 

W ocenie KNF, GPW naruszyła art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, dopuszczając do sytuacji zagrażającej bezpiecznemu i sprawnemu przebiegowi transakcji.

W opublikowanym komunikacie KNF wprost nakreśla ramy działań, jakich oczekuje od organizatora obrotu.

Wystosowując formalne zalecenia w trybie nadzorczym, Komisja wyznaczyła twardy, 30-dniowy termin na wdrożenie działań naprawczych i zaraportowanie o sposobie ich wykonania. Organ nadzoru wyraźnie wskazał, że zalecenia te mają na celu w szczególności:

• Wyeliminowanie stwierdzonych nieprawidłowości, które doprowadziły do asymetrii rozliczeń (sytuacji, w której zbywcy zyskali podwójnie, a nabywcy ponieśli stratę).
• Usprawnienie działalności GPW, co w praktyce oznacza wymóg uszczelnienia systemów kontroli wewnętrznej oraz szybszego obiegu informacji na linii emitent – system transakcyjny.
• Zminimalizowanie ryzyka wystąpienia podobnych uchybień w przyszłości, co wymusza proaktywne projektowanie procedur kryzysowych uwzględniających zagraniczne uwarunkowania prawne.

Ryzyka obrotu zagranicznego – wnioski KNF dla rynku kapitałowego

Stanowisko KNF definiuje rygorystyczne standardy staranności w zakresie obsługi instrumentów zagranicznych.

Kluczowym wnioskiem z komunikatu jest konieczność zapewnienia pełnej korelacji między krajowym cyklem rozrachunkowym (T+2) a specyfiką zagranicznych zdarzeń korporacyjnych.

Organ nadzoru jednoznacznie wskazał, że organizator obrotu oraz instytucje pośredniczące muszą aktywnie monitorować ryzyka wynikające z odmiennych jurysdykcji i procedur prawnych emitentów. 

Niedostosowanie momentu zawieszenia obrotu do dnia ustalenia praw (record date) zostało uznane za bezpośrednie naruszenie bezpieczeństwa obrotu.

Wymaga to od uczestników rynku nie tylko automatyzacji procedur compliance, ale przede wszystkim zdolności do natychmiastowej reakcji operacyjnej w sytuacjach nietypowych, aby zapobiec rozliczaniu transakcji obarczonych ryzykiem prawnym.

Zalecenia KNF dla GPW – sprawdź wpływ na Twoją organizację

Najnowsze zalecenia PFSA podkreślają rosnące znaczenie solidnego zarządzania ryzykiem oraz precyzyjnej koordynacji w transgranicznej działalności handlowej.

Uczestnicy rynku, brokerzy i firmy z branży FinTech muszą zadbać o to, by ich procesy w pełni uwzględniały terminy rozliczeń oraz różnice jurysdykcyjne. Skontaktuj się z nami, aby omówić, w jaki sposób Twoja organizacja może wzmocnić systemy zapewnienia zgodności z przepisami i ograniczyć ryzyko regulacyjne związane z obrotem zagranicznymi papierami wartościowymi.