Raport MONEYVAL o kryptoaktywach: konsekwencje regulacyjne dla VASP i CASP w Polsce

W grudniu 2025 roku Komitet Ekspertów Rady Europy ds. Oceny Środków Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy i Finansowaniu Terroryzmu (MONEYVAL) opublikował zaktualizowany raport typologiczny. Dokument ten analizuje ryzyka związane z praniem pieniędzy oraz finansowaniem terroryzmu w świecie kryptoaktywów, ze szczególnym uwzględnieniem omijania sankcji międzynarodowych.

Dla podmiotów z branży Fintech, w tym dostawców usług w zakresie aktywów wirtualnych (VASP) ora zdostawców usług w zakresie kryptoaktywów (CASP), raport stanowi istotny sygnał dotyczący kierunków nadzorczych, które będą miały znaczenie również dla polskiego rynku kryptoaktywów.

Zaostrzenie regulacji rynku kryptoaktywów – licencje i nadzór nad VASP oraz CASP

Jednym z najważniejszych trendów odnotowanych w raporcie jest znaczący wzrost regulacji sektora. Obecnie aż 81% jurysdykcji MONEYVAL wymaga od dostawców usług VASP uzyskania licencji lub rejestracji. Ponad 90% państw wyznaczyło już organy nadzoru właściwe dla tego rynku.

Należy jednak odnotować, że wykrywalność podmiotów działających bez wymaganych zezwoleń pozostaje na niskim poziomie. Wiele jurysdykcji wciąż boryka się z brakiem ustrukturyzowanych danych dotyczących transgranicznych przepływów kapitału w kryptoaktywach, co utrudnia skuteczną kontrolę rynku.

Travel Rule i Rozporządzenie TFR (UE 2023/1113) – stan wdrożenia i implikacje dla rynku kryptoaktywów

Kluczowym obszarem ryzyka pozostaje powolna operacjonalizacja tzw. Travel Rule. Choć jej pierwowzorem są standardy FATF, na gruncie europejskim kluczowym aktem prawnym jest Rozporządzenie (UE) 2023/1113 (TFR), które wciąż znajduje się na etapie wdrożeniowym w wielu państwach członkowskich MONEYVAL.

Zgodnie z raportem, jedynie 46% badanych jurysdykcji w pełni zaimplementowało wymogi dotyczące transparentności transferów dla sektora kryptoaktywów.

Sankcje międzynarodowe i omijanie sankcji z wykorzystaniem kryptoaktywów

Raport kładzie również duży nacisk na ryzyko wykorzystywania kryptoaktywów do omijania celowanych sankcji finansowych. Choć większość jurysdykcji nakłada na dostawców obowiązek stosowania środków sankcyjnych, mechanizmy wykrywania naruszeń są często niewystarczające.

Nowe typologie przestępcze obejmują wykorzystanie kryptoaktywów przez podmioty objęte sankcjami państwowymi oraz finansowanie proliferacji broni.

Nowe typologie prania pieniędzy w sektorze kryptoaktywów

MONEYVAL zwraca uwagę na rosnące wykorzystanie aktywów wirtualnych w sektorze hazardu online oraz w schematach oszustw inwestycyjnych. Przestępcy coraz częściej korzystają z tzw. mułów finansowych oraz narzędzi zwiększających anonimowość, takich jak miksery kryptowalutowe.

W odpowiedzi na te zagrożenia, organy nadzoru coraz częściej sięgają po zaawansowane narzędzia analityczne (narzędzia do analizy blockchain) oraz promują partnerstwa publiczno-prywatne (PPP).

Choć inicjatywy te zyskują na popularności, obecnie jedynie 40% jurysdykcji posiada aktywne programy współpracy z sektorem prywatnym obejmujące dostawców z rynku kryptoaktywów.

Potrzebujesz wsparcia w zakresie regulacji AML dla rynku krypto?

Jeżeli prowadzisz działalność w sektorze kryptoaktywów i chcesz ocenić zgodność swoich procesów z aktualnymi wymogami AML oraz regulacjami UE, skontaktuj się z naszym zespołem.