Raport AMLA 2025: kierunki harmonizacji europejskiego systemu AML/CFT i nowa architektura nadzoru

Urząd ds. Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy i Finansowaniu Terroryzmu (AMLA) opublikował raport podsumowujący cykl konsultacji w 27 państwach członkowskich UE. 

Dokument ten stanowi oficjalną diagnozę stopnia konwergencji europejskiego systemu finansowego i wyznacza ramy operacyjne dla nowej, scentralizowanej architektury nadzorczej.

AMLA zapowiada Single Rulebook i strukturalną reformę nadzoru w UE

Kluczowym wnioskiem płynącym z raportu „Roadshow 2025” jest stwierdzenie niewydolności obecnego modelu, opartego na transpozycji dyrektyw do porządków krajowych. Fragmentacja przepisów została zidentyfikowana jako główny czynnik generujący ryzyko arbitrażu regulacyjnego.

Przewodnicząca AMLA, Bruna Szego, zapowiedziała priorytetyzację prac nad tzw. Single Rulebook, którego nadrzędnym celem jest pełna unifikacja reżimu AML/CFT poprzez zastąpienie rozproszonych przepisów krajowych bezpośrednio stosowanymi rozporządzeniami, co eliminuje zjawisko arbitrażu regulacyjnego wewnątrz UE.

Projekt ten dąży do ustanowienia tożsamych obowiązków dla wszystkich instytucji obowiązanych oraz ujednolicenia standardów technologicznych i sankcyjnych, tworząc spójną i przewidywalną architekturę bezpieczeństwa finansowego na całym wspólnym rynku.

Systemowe bariery AML/CFT ograniczają skuteczność walki z praniem pieniędzy

W toku analizy AMLA wyodrębniła trzy obszary wymagające pilnej interwencji legislacyjnej i organizacyjnej:

• Dychotomia dojrzałości operacyjnej: Raport wskazuje na istotne dysproporcje w skuteczności systemów kontroli między sektorem bankowym a podmiotami niefinansowymi (DNFBP). Te ostatnie wykazują deficyty w zakresie implementacji podejścia opartego na ryzyku (risk-based approach).

• Kolizja norm AML/CFT z reżimem ochrony danych osobowych (RODO): Dokument akcentuje trudności w budowaniu partnerstw publiczno-prywatnych (PPP) ze względu na brak jasnych wytycznych dotyczących bezpiecznej wymiany informacji procesowych.

• Wydolność organów analityki finansowej (FIU): Podniesiono kwestię braków kadrowych w krajowych jednostkach analityki finansowej, co w dobie digitalizacji usług finansowych ogranicza realną zdolność do detekcji transakcji podejrzanych w czasie rzeczywistym.

Cyfrowa transformacja nadzoru: nowe obowiązki raportowe dla instytucji obowiązanych

AMLA podkreśla, że innowacje w obszarze płatności natychmiastowych oraz kryptoaktywów wymuszają zmianę narzędzi nadzorczych. Urząd zapowiada wdrożenie zintegrowanej infrastruktury IT, która zautomatyzuje raportowanie i umożliwi analizę korelacyjną transakcji na poziomie ogólnoeuropejskim.

Z perspektywy organów zarządzających oraz oficerów compliance, raport sygnalizuje konieczność rekalibracji wewnętrznych procedur w następujących obszarach:

• Wdrożenie standardów RTS: Nadchodzące Regulacyjne Standardy Techniczne (RTS) ograniczą sferę uznaniowości w procesach klasyfikacji ryzyka rezydualnego.

• Konwergencja nadzorcza: Należy spodziewać się zaostrzenia rygorów egzekwowania przepisów, szczególnie w sektorach dotychczas mniej nasyconych kontrolami.

• Przewidywalność rozstrzygnięć: Dążenie do pełnej unifikacji praktyk nadzorczych ma zredukować ryzyko prawne dla podmiotów prowadzących działalność transgraniczną.

Raport Roadshow 2025: systemowa reforma nadzoru AML/CFT i nowa unia bezpieczeństwa finansowego w UE

Raport Roadshow 2025 wyznacza kierunek głębokiej przebudowy europejskiego systemu AML/CFT – od harmonizacji przepisów, przez cyfryzację raportowania, po integrację narzędzi nadzorczych na poziomie UE.

Dla instytucji obowiązanych oznacza to konieczność dostosowania procedur, technologii i modeli zarządzania ryzykiem do nowej, bardziej scentralizowanej architektury nadzoru. Skontaktuj się z nami, aby ocenić gotowość organizacji na nadchodzącą erę zintegrowanego nadzoru finansowego.