Piotr Putyra dla FinanceX Magazine: jak AI zmienia regulacje finansowe 

Piotr Putyra, Partner Zarządzający i adwokat w Dudkowiak & Putyra, wystąpił jako ekspert w 22. edycji FinanceX Magazine. Jego artykuł “AI in KYC/AML: Balancing Efficiency and Regulatory Responsibility” ukazał się w majowym wydaniu poświęconym RegTech – obszarowi, w którym regulacje finansowe, compliance i nowe technologie coraz silniej się przenikają.

Numer pokazuje, jak compliance staje się jednym ze strategicznych obszarów usług finansowych. Wśród poruszanych tematów znalazły się m.in. procesy KYC/AML oparte na sztucznej inteligencji, technologie nadzorcze, EUDI Wallet, DORA, NIS2 oraz automatyzacja działań compliance.

W swoim artykule Piotr Putyra odniósł się do jednego z kluczowych wyzwań dla instytucji finansowych: jak wykorzystywać sztuczną inteligencję w procesach KYC i AML, nie tracąc przy tym transparentności, odpowiedzialności i kontroli regulacyjnej.

AI w KYC i AML: większa efektywność i nowe wyzwania regulacyjne

Sztuczna inteligencja jest coraz częściej wykorzystywana przez banki, fintechy i inne podmioty regulowane do wspierania onboardingu klientów, screeningu sankcyjnego, monitorowania transakcji, oceny ryzyka oraz wykrywania podejrzanej aktywności.

Takie narzędzia mogą ograniczać pracę manualną, przyspieszać weryfikację, szybciej identyfikować nietypowe schematy i pomagać zespołom compliance sprawniej analizować duże zbiory danych. W praktyce oznacza to możliwość bardziej dynamicznego monitorowania procesów KYC i AML, lepiej dopasowanego do profilu ryzyka.

Jak jednak podkreślono w artykule, wykorzystanie AI w compliance finansowym nie jest wyłącznie kwestią efektywności operacyjnej. Rodzi również istotne pytania o nadzór, zarządzanie i odpowiedzialność.

Automatyzacja nie zastępuje odpowiedzialności

Kluczowy problem omówiony przez Piotra Putyrę polega na tym, że AI może wspierać procesy compliance, ale nie może przejąć odpowiedzialności instytucji finansowej.

Jeżeli systemy AI wpływają na ocenę ryzyka klienta, onboarding, pogłębioną weryfikację klienta czy raportowanie podejrzanej aktywności, instytucje muszą rozumieć, jak działają te narzędzia i w jaki sposób weryfikowane są ich wyniki.

Narzędzia KYC i AML oparte na AI mogą przetwarzać wrażliwe dane osobowe i transakcyjne oraz generować klasyfikacje, które wpływają na dostęp do usług finansowych lub prowadzą do dalszej analizy klienta. Dlatego nie mogą być traktowane jak „czarna skrzynka”.

Instytucje finansowe potrzebują odpowiednich zasad zarządzania, dokumentacji, nadzoru człowieka oraz możliwości audytu.

RegTech jako strategiczny obszar dla sektora finansowego

Wydanie FinanceX Magazine osadza tę dyskusję w szerszym kontekście RegTech. Compliance nie jest już wyłącznie funkcją back-office. Coraz częściej staje się strategiczną kompetencją instytucji finansowych działających na silnie regulowanym i zaawansowanym technologicznie rynku.

Systemy AML oparte na AI, rozwiązania z zakresu cyfrowej tożsamości, wymogi odporności operacyjnej oraz regulacje dotyczące cyberbezpieczeństwa zmieniają sposób, w jaki instytucje finansowe projektują i nadzorują kontrole wewnętrzne.

Co powinny zrobić instytucje finansowe?

Instytucje finansowe, które korzystają z AI w procesach KYC i AML albo planują wdrożenie takich rozwiązań, powinny przeanalizować swoje wewnętrzne ramy zarządzania i upewnić się, że nowe technologie są wdrażane zgodnie z oczekiwaniami regulacyjnymi.

W szczególności powinny:

• zmapować obecne i planowane zastosowania AI w procesach compliance;
• ocenić wpływ AI na onboarding, monitoring i ocenę ryzyka;
• zweryfikować konsekwencje na gruncie RODO, AML i AI Act;
• wdrożyć jasne procedury nadzoru człowieka;
• dokumentować procesy decyzyjne i ścieżki eskalacji;
• przeanalizować umowy z dostawcami RegTech;
• zaangażować zespoły prawne, compliance, IT security i data protection już na wczesnym etapie projektu.

Wniosek jest jasny: AI może znacząco usprawnić procesy KYC i AML, ale efektywność musi iść w parze z odpowiedzialnością.

Dlaczego ma to znaczenie dla instytucji finansowych?

Dyskusja przedstawiona przez Piotra Putyrę w 22. edycji FinanceX Magazine pokazuje, że przyszłość compliance nie będzie wyłącznie technologiczna. AI może zwiększać skuteczność procesów KYC i AML, ale instytucje finansowe nadal potrzebują jasnych zasad zarządzania, właściwej dokumentacji, nadzoru człowieka i odpowiedzialności regulacyjnej.

Wraz z rozwojem RegTech kluczowym wyzwaniem dla sektora finansowego będzie połączenie innowacji z odpowiedzialnym wdrażaniem nowych technologii. Dla banków, fintechów i innych podmiotów regulowanych oznacza to, że AI należy traktować nie tylko jako narzędzie operacyjne, ale również jako obszar wymagający starannej analizy prawnej, compliance i zarządzania ryzykiem.