Nowelizacja rynku finansowego 2026: zmiany dla kantorów, walutomatów i dostawców usług płatniczych 

22 czerwca 2026 r. Ministerstwo Finansów opublikowało projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu rozwoju rynku finansowego oraz zwiększenia stabilności finansowej na tym rynku. To szeroka nowelizacja sektorowa, która obejmuje m.in. instytucje kredytowe, Bankowy Fundusz Gwarancyjny (BFG), kantory i walutomaty, agentów kantorowych, dostawców usług płatniczych, SKOK-i oraz przepisy dotyczące wskaźników referencyjnych.

Jakie zmiany wprowadza nowelizacja rynku finansowego 2026?

Projekt zmienia ponad 20 ustaw regulujących rynek finansowy. Największy blok zmian dotyczy BFG, czyli instytucji odpowiedzialnej m.in. za system gwarantowania depozytów i przymusową restrukturyzację określonych podmiotów rynku finansowego.

Projekt wzmacnia narzędzia BFG związane z oceną gotowości podmiotów krajowych do przymusowej restrukturyzacji. Fundusz ma móc zobowiązać podmiot do współpracy przy planach przymusowej restrukturyzacji, prowadzić wizyty sprawdzające, żądać dokumentów i wyjaśnień oraz uzyskać dostęp do systemów teleinformatycznych i innych nośników informacji.

Znaczna część projektu dotyczy również działalności kantorowej. Projektowana definicja przesądza, że działalnością kantorową jest regulowana działalność gospodarcza polegająca na kupnie i sprzedaży wartości dewizowych, również przy pomocy automatycznego urządzenia do wymiany walut. Oznacza to objęcie walutomatów reżimem działalności kantorowej, co wiąże się z obowiązkami rejestrowymi, ewidencyjnymi i informacyjnymi.

Projekt doprecyzowuje też wymogi dotyczące osób wykonujących czynności bezpośrednio związane z działalnością kantorową. Ukończenie kursu obejmującego prawne i praktyczne zagadnienia związane z działalnością kantorową nadal ma być jednym ze sposobów potwierdzenia kwalifikacji, ale świadectwo ukończenia kursu będzie musiało pochodzić od podmiotu, którego przedmiot działalności obejmuje prowadzenie działalności szkoleniowej w tym zakresie. Dotychczas przepisy nie formułowały tego wymogu wprost.

Nowością jest również wyraźne uregulowanie agentów kantorowych. Działalność kantorowa będzie mogła być wykonywana przez przedsiębiorcę za pośrednictwem agenta działającego w jego imieniu.

Podstawą ma być umowa agencyjna zawarta w formie pisemnej pod rygorem nieważności. Agentem będzie mógł być wyłącznie przedsiębiorca spełniający ustawowe warunki i wpisany do rejestru. Obecnie rejestr prowadzony przez Narodowy Bank Polski nie uwzględniał takich danych.

Istotne zmiany obejmują także ustawę o usługach płatniczych. Projekt przewiduje, że do określonych dostawców usług płatniczych, tj. instytucji pieniądza elektronicznego i ich oddziałów, instytucji płatniczych oraz małych instytucji płatniczych odpowiednie zastosowanie znajdzie art. 106a Prawa bankowego.

W praktyce oznacza to rozszerzenie na te podmioty mechanizmu reagowania na uzasadnione podejrzenie, że środki pieniężne mogą pochodzić z przestępstwa lub mieć z nim związek.

Chodzi m.in. o zawiadomienie prokuratora, Policji albo innego właściwego organu, możliwość blokady środków do 72 godzin oraz dalsze działania organów w zakresie wstrzymania transakcji lub blokady rachunku.

Nie jest to całkowicie nowy wymóg stawiany dostawcom usług płatniczych, ponieważ i tak posiadają status instytucji obowiązanych na gruncie AML/CFT, co wiąże się z koniecznością podejmowania analogicznych działań w sytuacji wystąpienia podejrzeń co do transakcji.

Instytucje płatnicze (w tym małe instytucje płatnicze) oraz objęte zmianą instytucje pieniądza elektronicznego powinny dokonać przeglądu procedur wewnętrznych, w szczególności zasad identyfikowania podejrzanych środków, podejmowania decyzji o blokadzie, dokumentowania podstaw takiej decyzji oraz komunikacji z organami ścigania.

Projekt porządkuje także kwestie dotyczące sposobu ustalania wskaźników referencyjnych , co jest szczególnie istotne dla umów kredytowych i instrumentów finansowych. W przypadku kredytów hipotecznych przewidziano mechanizm zastąpienia dotychczasowego wskaźnika zamiennikiem wraz z korektą spreadu, a w odniesieniu do części umów ze zmiennym oprocentowaniem – obowiązek przedstawienia kredytobiorcy oferty zmiany sposobu oprocentowania.

Nowelizacja ma ograniczyć ryzyka prawne związane z zastępowaniem likwidowanego wskaźnika referencyjnego nowym wskaźnikiem wraz z korektą spreadu.

Jak przygotować się do zmian w działalności kantorowej?

Kantory powinny sprawdzić, czy przyjęty model działania odpowiada projektowanym wymogom. Dotyczy to szczególnie podmiotów korzystających z walutomatów lub agentów. Natomiast przedsiębiorcy, którzy już wykonują działalność kantorową przez agentów albo przy pomocy automatycznych urządzeń do wymiany walut, powinni przygotować się na wdrożenie zmian w toku okresu przejściowego.

Projekt przewiduje 6 miesięcy od wejścia w życie ustawy na złożenie wniosku o wpis agentów albo urządzeń do rejestru działalności kantorowej.

Ze względu na szeroki i wielowątkowy zakres projektu kluczowe jest ustalenie, które z projektowanych zmian rzeczywiście dotyczą twojej działalności i jakie obszary działalności mogą wymagać dostosowania.

Jak przygotować firmę do nowelizacji rynku finansowego?

Wspieramy instytucje finansowe, dostawców usług płatniczych, kantory, operatorów walutomatów oraz podmioty objęte obowiązkami AML/CFT w ocenie wpływu projektowanej nowelizacji na ich działalność. Pomagamy przełożyć nowe wymagania na konkretne działania wdrożeniowe, w tym przegląd i aktualizację procedur wewnętrznych, dokumentacji, zasad raportowania oraz procesów operacyjnych.

W przypadku dostawców usług płatniczych analizujemy procedury dotyczące identyfikowania podejrzanych środków, podejmowania decyzji o blokadzie oraz komunikacji z organami ścigania. Wspieramy również instytucje pożyczkowe, kredytodawców i inne podmioty korzystające ze wskaźników referencyjnych w ustaleniu, które umowy lub instrumenty finansowe mogą wymagać dostosowania.

Skontaktuj się z nami, aby sprawdzić, które projektowane zmiany dotyczą Twojej działalności i jak przygotować procedury, dokumentację oraz procesy operacyjne przed wejściem nowych przepisów w życie.