Czerwcowa sesja Q&A ESMA o MiCAR

Europejski Urząd Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych (ESMA) opublikował kolejną turę odpowiedzi w ramach sesji Q&A, tym razem poświęconą wybranym aspektom świadczenia usług związanych z kryptoaktywami na podstawie rozporządzenia MiCAR (Markets in Crypto-Assets Regulation).

Zakres czerwcowej sesji dotyczył przede wszystkim dwóch rodzajów usług:

• przechowywania i administrowania kryptoaktywami,
• prowadzenia platform obrotu kryptoaktywami.

Jakie pytania zadano ESMA?

W trakcie Q&A ESMA odpowiedział na trzy szczegółowe pytania:

1. Umowy przechowywania kryptoaktywów
   Czy nienegocjowana umowa lub regulamin świadczenia usług przechowania kryptoaktywów może być uznany za „ważną umowę” (ang. significant agreement), o której mowa w art. 75 ust. 4 MiCAR, w sytuacji zmian w technologii DLT lub innych zdarzeń, które mogą skutkować powstaniem lub modyfikacją praw klienta do kryptoaktywów?
2. Łączenie portfeli klientów i spółek z grupy kapitałowej
   Czy dostawca usług w zakresie kryptoaktywów (CASP) może przechowywać aktywa klientów w tych samych portfelach co aktywa należące do podmiotów z tej samej grupy kapitałowej?
3. Wspólna księga zleceń
   Czy CASP prowadzący platformę obrotu kryptoaktywami może łączyć swoją księgę zleceń z księgami prowadzonymi w oparciu o inne akty prawne niż MiCAR?

Czy regulamin wystarczy? ESMA o „ważnych umowach” w świetle MiCAR

W odpowiedzi na pierwsze pytanie ESMA podkreślił, że zgodnie z art. 75 ust. 4 MiCAR CASP są zobowiązani do umożliwienia klientom wykonywania praw związanych z kryptoaktywami.

Każde zdarzenie – w tym zmiany w technologii DLT lub inne zdarzenia skutkujące powstaniem, lub modyfikacją praw klienta – musi być niezwłocznie odnotowane w rejestrze pozycji klienta.

Oznacza to, że klient zachowuje prawo do wszelkich nowo utworzonych kryptoaktywów.

Jednocześnie ESMA wyjaśnił, że nienegocjowany regulamin czy standardowa umowa użytkownika zawarta pomiędzy klientem a CASP świadczącym usługi powiernicze nie stanowi wystarczającej podstawy do uznania jej za „ważną umowę […] stanowiącą wyraźnie inaczej”.

Aby uniknąć wątpliwości, CASP powinien uzyskać odrębną, jednoznaczną zgodę klienta – przykładowo poprzez dodatkowe oświadczenie w formie okna dialogowego przy akceptacji regulaminu.

Wspólne portfele – szansa czy ryzyko? Stanowisko ESMA

W ocenie ESMA CASP nie powinien przechowywać w jednym portfelu kryptoaktywów klientów oraz aktywów należących do podmiotów z grupy kapitałowej.

Takie rozwiązanie mogłoby prowadzić do:

• powstania konfliktu interesów,
• narażenia klientów na dodatkowe ryzyko utraty środków.

ESMA wskazał, że CASP powinien wdrożyć wszelkie niezbędne środki w celu eliminacji lub ograniczenia ryzyka, które mogłoby naruszać interesy klientów lub dostawcy usług. Jeżeli zapewnienie wystarczającej ochrony nie będzie możliwe, CASP powinien odstąpić od przechowywania kryptoaktywów należących do podmiotów z grupy.

Jedna księga dla wielu platform? Dlaczego ESMA mówi „nie”

Odpowiadając na trzecie pytanie, ESMA uznał, że model polegający na łączeniu indywidualnych ksiąg zleceń z kilku platform kryptoaktywów w jedną wspólną księgę, w ramach której dochodzi do kojarzenia zleceń, jest sprzeczny z art. 59 MiCAR.

Powodem jest to, że operatorem takiej księgi byłby co najmniej jeden podmiot nieposiadający statusu CASP.

Choć zintegrowany model mógłby teoretycznie zapewnić większą płynność dzięki agregacji zleceń z różnych platform (w tym spoza UE), ESMA wyraźnie wskazał, że każdy zarządzający wspólną księgą musi posiadać stosowne zezwolenie CASP. W konsekwencji prowadzenie wspólnej księgi zleceń wraz z podmiotami bez licencji CASP zostało uznane za niezgodne z MiCAR.

Większe bezpieczeństwo klientów, nowe wyzwania dla CASP

Odpowiedzi ESMA potwierdzają konsekwentny trend regulacyjny ukierunkowany na ochronę interesów klientów. Choć zwiększają one poziom bezpieczeństwa na rynku krypto, oznaczają również dodatkowe obowiązki i koszty dla dostawców usług (CASP).

Może to wpłynąć na spadek konkurencyjności mniejszych podmiotów, które będą musiały zmierzyć się z rosnącymi kosztami zapewnienia zgodności z wymogami MiCAR. Chcesz otrzymywać najnowsze analizy i praktyczne wskazówki dotyczące regulacji rynku kryptoaktywów? Dołącz do naszego newslettera i nie przegap ważnych zmian prawnych.