CASP pod nadzorem UE? EBC wskazuje kierunek centralizacji nadzoru
Unia Europejska może istotnie zmienić model nadzoru nad rynkiem kryptoaktywów. Europejski Bank Centralny wskazuje jednoznacznie, że dostawcy usług w zakresie kryptoaktywów powinni zostać objęci nadzorem na poziomie unijnym.
To jeden z najważniejszych wniosków analizy dotyczącej integracji nadzoru nad rynkami kapitałowymi. W praktyce oznaczałoby to odejście od obecnego, rozproszonego modelu nadzoru krajowego na rzecz centralizacji.
CASP jako działalność o charakterze transgranicznym w świetle regulacji MiCAR
Z perspektywy regulacyjnej działalność w zakresie kryptoaktywów ma charakter wyraźnie transgraniczny. Podmioty świadczące usługi w tym obszarze co do zasady nie ograniczają się do jednego państwa członkowskiego.
Zgodnie z ramami regulacyjnymi wynikającymi z MiCAR, dostawcy usług w zakresie kryptoaktywów – po uzyskaniu zezwolenia w jednym państwie członkowskim – mogą świadczyć usługi na terytorium całej Unii Europejskiej.
W praktyce oznacza to, że:
- znaczna część podmiotów planuje działalność w wielu państwach członkowskich,
- istotna liczba zakłada działalność o charakterze ogólnounijnym,
- skala operacji wykracza poza możliwości efektywnego nadzoru wyłącznie na poziomie krajowym.
W konsekwencji organ nadzorczy właściwy dla państwa udzielającego zezwolenia nie dysponuje pełnym obrazem działalności podmiotu, co utrudnia identyfikację ryzyk o charakterze systemowym.
Możliwość spójnego modelu nadzoru nad kryptoaktywami w UE
W odróżnieniu od innych segmentów rynku finansowego, regulacje dotyczące kryptoaktywów zostały wprowadzone stosunkowo niedawno. Zdaniem EBC stwarza to możliwość zaprojektowania spójnego modelu nadzoru.

Centralizacja nadzoru nad dostawcami usług w zakresie kryptoaktywów mogłaby:
- zapewnić jednolite stosowanie przepisów MiCAR w całej Unii Europejskiej,
- ograniczyć rozbieżności interpretacyjne pomiędzy organami krajowymi,
- umożliwić budowę wyspecjalizowanych kompetencji nadzorczych w jednym ośrodku.
Z perspektywy regulatora oznacza to uniknięcie problemów charakterystycznych dla innych sektorów, gdzie rozproszenie nadzoru prowadzi do niespójności praktyk nadzorczych.
ESMA jako unijny nadzór nad kryptoaktywami
W analizie wskazano, że właściwym organem do sprawowania bezpośredniego nadzoru nad dostawcami usług w zakresie kryptoaktywów mógłby być Europejski Urząd Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych (ESMA)
Taki model oznaczałby:
- koncentrację kompetencji nadzorczych na poziomie unijnym,
- ujednolicenie podejścia do licencjonowania i kontroli,
- spójne stosowanie środków nadzorczych wobec wszystkich uczestników rynku.
Ograniczenie arbitrażu regulacyjnego w ramach unijnego nadzoru finansowego
Jednym z istotnych skutków potencjalnej reformy byłoby ograniczenie możliwości wykorzystywania różnic pomiędzy państwami członkowskimi w zakresie praktyki nadzorczej.
W obecnym modelu podmioty ubiegające się o zezwolenie mogą brać pod uwagę:
- podejście właściwego organu nadzorczego,
- poziom restrykcyjności interpretacji przepisów,
- długość i przebieg postępowania licencyjnego.
Po uzyskaniu zezwolenia możliwe jest świadczenie usług na terenie całej Unii, co w praktyce prowadzi do przenoszenia standardów nadzorczych z jednej jurysdykcji na inne.
Centralizacja nadzoru mogłaby:
- wyrównać warunki konkurencji,
- ograniczyć presję na liberalizację praktyk nadzorczych,
- zwiększyć przewidywalność regulacyjną.
Wyższe wymagania regulacyjne i centralizacja nadzoru nad CASP
Z perspektywy CASP potencjalna centralizacja nadzoru oznaczałaby konieczność dostosowania się do bardziej jednolitych, a jednocześnie bardziej wymagających standardów.
W szczególności można oczekiwać:
- rozszerzenia obowiązków raportowych wobec organu nadzoru,
- zwiększenia szczegółowości przekazywanych danych,
- ujednolicenia podejścia do zarządzania ryzykiem i funkcji zgodności.
Centralny organ nadzorczy dysponujący pełnym obrazem rynku będzie w stanie skuteczniej identyfikować nieprawidłowości oraz porównywać działalność poszczególnych podmiotów.
Kryptoaktywa jako impuls do reformy nadzoru w UE
Propozycja objęcia dostawców usług w zakresie kryptoaktywów nadzorem na poziomie unijnym może mieć znaczenie wykraczające poza ten sektor.
Może ona stanowić:
- pierwszy etap integracji nadzoru nad rynkami kapitałowymi,
- model referencyjny dla innych segmentów rynku,
- element realizacji szerszej strategii budowy jednolitego rynku finansowego w Unii Europejskiej.
Wpływ unijnego nadzoru EBC na rynek kryptoaktywów
Dla uczestników rynku działalności w zakresie kryptoaktywów kierunek wskazany przez EBC oznacza rosnące znaczenie nadzoru na poziomie unijnym oraz ograniczenie roli różnic pomiędzy jurysdykcjami krajowymi.

W praktyce może to oznaczać:
- większą przewidywalność w działalności transgranicznej,
- ograniczenie możliwości wyboru jurysdykcji ze względu na praktykę nadzorczą,
- konieczność dostosowania modeli operacyjnych do jednolitych wymogów regulacyjnych.
Jednocześnie centralizacja nadzoru może przyczynić się do zwiększenia zaufania do rynku kryptoaktywów oraz jego dalszej instytucjonalizacji.
Jeśli planujesz działalność w obszarze kryptoaktywów, już dziś warto uwzględnić kierunek zmian wskazywany przez EBC i przygotować się na bardziej scentralizowany model nadzoru w UE. Skontaktuj się z nami, aby sprawdzić, jak dostosować model biznesowy do wymogów MiCAR i ograniczyć ryzyka regulacyjne.
Skontaktuj się z nami
65-071 Zielona Góra +48 61 853 56 48kancelaria@dudkowiak.com